شماره ركورد
34445
پديد آورنده
پريا رسولي كهكي
عنوان
طراحي شبكه زنجيره تأمين دارو مبتني بر رويكرد دادهمحور تحت عدم قطعيت: مطالعه موردي
مقطع تحصيلي
كارشناسي ارشد
رشته تحصيلي
مهندسي صنايع
سال تحصيل
1402
تاريخ دفاع
1404/9/29
استاد راهنما
دكتر برزين پور
استاد مشاور
دكتر دهقاني
دانشكده
مهندسي صنايع
چكيده
زنجيره تأمين دارو بهعنوان يكي از اركان اصلي سيستمهاي سلامت عمل كرده و زمينهساز دسترسي بهموقع و عادلانه به داروهاي ضروري است. بااينحال، با پيچيدگيهاي قابلتوجهي مانند عدم قطعيت تقاضا، فسادپذيري محصول و هزينههاي حملونقل متغير مواجه است كه در مجموع ناكارآمدي عملياتي و بار زيستمحيطي را افزايش ميدهند. اين مطالعه يك مدل رياضي دو هدفه براي طراحي زنجيره تأمين دارويي پايدار معرفي ميكند كه همزمان هزينههاي اقتصادي كل و اثرات زيستمحيطي را بهينه ميكند. تقاضا با استفاده از تكنيكهاي پيشرفته سريهاي زماني مانند هموارسازي نمايي هولت-وينترز، حافظه كوتاهمدت بلندمدت و مدلهاي حافظه كوتاهمدت بلندمدت دوطرفه پيشبيني ميشود كه الگوهاي روند-فصلي و وابستگيهاي زماني غيرخطي را ثبت ميكند و عملكرد از طريق معيارهاي خطاي استاندارد ارزيابي ميشود. براي كاهش عدم قطعيت هزينه حملونقل، يك چارچوب بهينهسازي استوار-پيشبينانه جديد استفاده شده است كه شامل يك مرحله اوليه براي استخراج فواصل عدم قطعيت با استفاده از پيشبيني پروفت و به دنبال آن ادغام آنها در يك مدل برنامهريزي محدب قوي متناسب است. فرمولبندي دو هدفه با استفاده از روش اپسيلون محدوديت تقويتشده حل ميشود و راهحلهاي بهينه پارتو قوي را ارائه ميكند. در اين تحقيق از دادههاي واقعي در يك مطالعه موردي كه از يك شركت توزيع دارو گرفته شده است، در يك افق برنامهريزي بهصورت چند دورهاي، انجام ميشود. از منظر مديريتي، نتايج اين پژوهش نشان ميدهد كه بهكارگيري رويكردهاي بهينهسازي استوار در تصميمگيريهاي راهبردي زنجيره تأمين دارويي ميتواند به طور معناداري واريانس هزينهها را در شرايط نامطمئن كاهش داده و پايداري عملكرد شبكه را افزايش دهد. همچنين، يافتهها حاكي از آن است كه طراحي شبكههاي نيمهمتمركز، تعادلي كارا ميان كاهش هزينههاي حملونقل و الزامات زيستمحيطي ايجاد ميكند و نسبت به ساختارهاي كاملاً متمركز يا كاملاً غيرمتمركز برتري دارد. علاوه بر اين، استفاده از مدلهاي پيشبيني متناسب با ويژگيهاي منطقهاي تقاضا، نظير هالت–وينترز براي الگوهاي فصلي و حافظه كوتاهمدت بلندمدت براي رفتارهاي غيرخطي، ميتواند دقت برنامهريزي موجودي و توزيع را بهبود بخشد. در مجموع، چارچوب پيشنهادي ابزاري عملي براي مديران زنجيره تأمين دارو فراهم ميآورد تا با ارزيابي سناريوهاي مختلف پيش از اجرا، تصميماتي استوارتر، اقتصاديتر و سازگارتر با ملاحظات محيطزيستي اتخاذ كنند.
تاريخ ورود اطلاعات
1404/11/05
عنوان به انگليسي
Pharmaceutical supply chain network design based on data-driven approach under uncertainty: A case study
تاريخ بهره برداري
12/20/2026 12:00:00 AM
دانشجوي وارد كننده اطلاعات
پريا رسولي كهكي
چكيده به لاتين
The pharmaceutical supply chain serves as a cornerstone of public health, enabling timely and equitable access to essential medicines. Yet it grapples with significant complexities such as demand uncertainty, product perishability, and fluctuating transportation costs, which collectively heighten operational inefficiencies and environmental burdens. This study introduces a bi-objective mathematical model for sustainable pharmaceutical supply chain design, optimizing both total economic costs and environmental impacts concurrently. Demand is forecasted using advanced techniques such as Holt–Winters exponential smoothing, Long Short-Term Memory, and Bidirectional Long Short-Term Memory models, capturing trend-seasonal patterns and nonlinear temporal dependencies, with performance evaluated via standard error metrics. To mitigate transportation cost uncertainty, a novel Predictive-Robust Optimization framework is devised, featuring an initial stage for deriving uncertainty intervals using Prophet forecasting, followed by their integration into a tailored robust convex programming model. The bi-objective formulation is resolved employing the augmented ε-constraint method, guaranteeing robust Pareto-optimal solutions. Validation is achieved via a real-world case study drawn from a pharmaceutical distribution enterprise, spanning a five-year multi-period planning horizon. Findings underscore the Predictive-Robust Optimization approachʹs superiority in enhancing cost efficiency, and equilibrating sustainability trade-offs, outperforming deterministic counterparts as evidenced by simulation analyses revealing diminished performance variance. This data-driven paradigm furnishes actionable insights for pharmaceutical supply chain practitioners, fostering optimized resource deployment and heightened environmental stewardship.
كليدواژه هاي فارسي
طراحي زنجيره تأمين پايدار؛ بهينهسازي استوار پيشبينانه؛ زنجيره تأمين دارو؛ محصولات فاسدشدني؛ پيشبيني پيشرفته تقاضا؛ بهينهسازي دوهدفه.
كليدواژه هاي لاتين
: Sustainable Supply Chain Design; Predictive-Robust Optimization; Pharmaceutical Supply Chain; Perishable Products; Advanced Demand Forecasting; Bi-Objective Optimization.
Author
Paria Rasouli Kahaki
SuperVisor
Dr. Farnaz Barzinpour