10024

طراحي سراي محله براي اقوام تركمن

كارشناسي

مهندسي معماري

1404

دكتر تقدير

دكتر غفوريان

1404/08/18

دانشكده معماري و شهرسازي

Designing a Community Center for the Turkmen people

پروژه‌ي «سراي محله‌ي بيلن» تلاشي است در جهت بازآفريني پيوند ميان معماري، فرهنگ و اجتماع در يكي از بافت‌هاي كم‌برخوردار شهر گنبدكاووس، جايي كه جامعه‌اي با هويت تركمن در شرايط اقتصادي و اجتماعي دشوار زندگي مي‌كند. اين طرح با هدف ايجاد بستري براي توانمندسازي اجتماعي، آموزشي و اقتصاديِ ساكنان محله شكل گرفته و مي‌كوشد تا از طريق طراحي فضايي هوشمندانه و الهام‌گرفته از فرهنگ بومي، بستري براي يادگيري، تعامل و رشد جمعي فراهم آورد. فقدان فضاهاي فرهنگي و آموزشي كارآمد، ضعف زيرساخت‌هاي اجتماعي، كمبود فرصت‌هاي شغلي به‌ويژه براي زنان و جوانان، و كاهش حس تعلق به محله، مهم‌ترين مسائل شناسايي‌شده در مطالعات اوليه بودند. از اين‌رو، رويكرد طراحي سراي محله، تركيبي از عملكردهاي آموزشي، فرهنگي، مددكاري و اشتغال‌زايي را در بر مي‌گيرد تا ضمن پاسخ به نيازهاي روزمره‌ي جامعه، به بازسازي سرمايه‌ي اجتماعي محله نيز ياري رساند. در طراحي پروژه، علاوه بر تحليل دقيق اقليم مرطوب و نسبتاً گرم منطقه، سعي شده است تا ساختار فضاها با توجه به الگوهاي فرهنگي تركمن‌ها و ويژگي‌هاي اقليمي بومي شكل گيرد. بهره‌گيري از پوسته‌ي دو‌لايه براي كنترل تابش و رطوبت، ايجاد فضاهاي باز مركزي براي تهويه و تعامل اجتماعي، و استفاده از الگوهاي هندسي برگرفته از نقوش قالي تركمني، از جمله عناصر هويتي و عملكردي پروژه‌اند. «سراي محله‌ي بيلن» به‌دنبال آن است كه با تأكيد بر آموزش و اشتغال زنان، بازي و يادگيري كودكان، و تعامل بين‌نسلي، فضايي معنادار و انساني خلق كند؛ فضايي كه نه صرفاً به‌عنوان يك ساختمان، بلكه به‌مثابه‌ي ابزاري اجتماعي براي ارتقاي كيفيت زندگي محلي عمل نمايد. اين پژوهش در عين پرداختن به فرآيند طراحي، به تحليل نظري، اجتماعي و اقليمي پروژه نيز پرداخته و مي‌كوشد الگويي تكرارپذير براي طراحي فضاهاي محلي در بافت‌هاي مشابه ارائه دهد.

كيفيت زندگي , هويت تركمن , سراي محله , آموزش , اشتغال‌زايي , معماري بومي