7989

بررسي مزيت رقابتي صنعت پسته ايران با تكيه بر مدل الماس پورتر

كارشناسي

مهندسي صنايع

1401

دكتر مهدوي مزده

دكتر ماكويي

1401/07/12

صنايع

Competitive Analysis of Iran's pistachio Industry Based on Porter's Diamond Model

سؤالي كه همواره مطرح شده است اين است كه به چه دليل برخي كشورها در بعضي صنايع از صنايع بسيار موفق هستند و ديگر كشورها نه به حدي كه گاهي اوقات آن كشور موفق را در مجامع بين المللي به آن صنعت مي شناسند و جزء بهترين ها قرار گرفته و يا تبديل به بهترين برند در دسته محصولات آن صنعت مي شود. مايكل پورتر در سال 1990 با نگارش كتابي با عنوان مزيت رقابتي ملت ها به اين سؤال پاسخ داد. در اين پژوهش با استفاده از مدل الماس پورتر كه در كتاب مذكور توضيح داده مي شود، صنعت پسته ايران را مورد بررسي قرار دهيم تا ببينيم آيا اين صنعت از مزيت رقابتي براي تجارت جهاني برخوردار هست يا خير؟ به عبارت ديگر آيا ايران اين پتانسيل را دارد كه در جهان به عنوان يكي از بهترين توليد كننده هاي پسته شناخته شود؟ به همين منظور با شناسائي زير عوامل عامل هاي 6 گانه مدل الماس، ميزان اهميت و وضعيت كنوني آنها را توسط يك پرسشنامه از خبرگان پرسيديم كه اين پرسشنامه داراي ضريب پايايي آلفاي كرونباخ 0.826 ميباشد كه نشان دهنده قابل قبول بودن آن مي باشد. سپس با استفاده از اطلاعات جمع آوري شده توسط پرسشنامه ها و اطلاعات جهاني و ملي در اين صنعت اقدام به ترسيم ماتريس هاي اهميت- عملكرد عوامل 6 گانه مدل الماس كرديم و وضعيت هر كدام را مشخص كرده و نهايتا براي بهبود عملكرد هر كدام پيشنهاداتي را ارائه كرديم. بر اساس نتايج به دست آمده و بررسي ماتريس هاي اهميت- عملكرد عوامل اصلي و زير عوامل آنها و بررسي وضعيت مطلوبيت هر كدام از آنها با استفاده از روش ميانگين وزني، مشخص گرديد كه صنعت پسته ايران داراي مزيت رقابتي بر اساس مدل الماس پورتر نيست، اما با بهبود عملكرد و ارائه راهكارهاي اساسي براي زير عوامل با اهميت بالا و عملكرد ضعيف مي توان به تدريج صنعت پسته ايران را داراي مزيت رقابتي كنيم.