9679

كتابخانه محله‌اي

كارشناسي

مهندسي معماري

1403

دكتر عباس تركاشوند

1404/02/21

دانشكده معماري و شهرسازي

local library

كتابخانه محله‌اي ميدان ونك به‌عنوان يك فضاي فرهنگي و اجتماعي چندمنظوره طراحي شده است كه فراتر از نقش سنتي يك كتابخانه، به مركزي براي تعامل، تبادل ايده‌ها و تقويت پيوندهاي اجتماعي در بستر شهري پوياي تهران تبديل مي‌شود. اين پروژه با الهام از مدل‌هاي نوآورانه جهاني مانند كتابخانه بوك اند بد در توكيو، فضايي منحصربه‌فرد ارائه مي‌دهد كه مطالعه، استراحت و تعاملات اجتماعي را در هم مي‌آميزد. هدف اصلي طراحي، خلق محيطي دعوت‌كننده و انعطاف‌پذير است كه نه‌تنها نيازهاي فرهنگي و آموزشي ساكنان محله را برآورده كند، بلكه به‌عنوان پاتوقي براي گردهمايي و خلاقيت، حس تعلق به جامعه محلي را تقويت نمايد. اين كتابخانه با مساحت كل 1885 مترمربع، شامل بخش‌هاي متنوعي از جمله مخزن كتاب باز و بسته، قرائت‌خانه، كافه‌اي دنج براي تعاملات غيررسمي، و فضاهايي براي استراحت و تأمل است كه تجربه‌اي متفاوت و چندلايه براي كاربران فراهم مي‌آورد. كانسپت معماري اين پروژه بر اساس تركيب دو مكعب مستطيل شكل گرفته است كه به‌صورت دو حجم اصلي طراحي شده‌اند و از طريق يك مفصل شفاف (مكعب شيشه‌اي) به يكديگر متصل مي‌شوند. اين مفصل شيشه‌اي نه‌تنها نقش پيونددهنده دو حجم را ايفا مي‌كند، بلكه به‌عنوان فضايي پويا و شفاف، نور طبيعي را به داخل بنا هدايت كرده و حس دعوت‌كنندگي و ارتباط بصري با محيط اطراف را تقويت مي‌كند. اين ساختار هندسي ساده اما معنادار، امكان ايجاد فضاهاي داخلي متنوع و منعطف را فراهم كرده و در عين حال، هويتي مدرن و متمايز به بنا مي‌بخشد. مكعب‌هاي مستطيل به‌گونه‌اي چيدمان شده‌اند كه فضاهاي عملكردي مختلف، از جمله مخزن كتاب و قرائت‌خانه، به‌صورت كارآمد و در دسترس سازماندهي شوند، در حالي كه كافه و فضاهاي استراحت در بخش‌هايي قرار گرفته‌اند كه تعاملات اجتماعي را تشويق مي‌كنند. از منظر سازه‌اي، براي دستيابي به دهانه‌هاي بزرگ‌تر و فضاهاي باز داخلي، از سيستم تيرهاي پيش‌تنيده در كنار سقف‌هاي وافل استفاده شده است. اين انتخاب سازه‌اي، علاوه بر تأمين استحكام و پايداري لازم، امكان ايجاد آكس‌هاي بزرگ‌تر و فضاهاي بدون ستون را فراهم كرده كه انعطاف‌پذيري در چيدمان داخلي و حس فراخي فضا را تقويت مي‌كند. سقف وافل، با وزن سبك و عملكرد بهينه، نه‌تنها به كاهش هزينه‌هاي ساخت كمك كرده، بلكه به‌عنوان عنصري زيبايي‌شناختي، بافت و ريتمي بصري به فضاهاي داخلي افزوده است. اين كتابخانه، با تلفيق معماري معاصر، فناوري سازه‌اي پيشرفته، و توجه به نيازهاي اجتماعي و فرهنگي محله ونك، به‌عنوان قلبي تپنده در بافت شهري عمل مي‌كند. طراحي آن به‌گونه‌اي است كه ضمن پاسخگويي به نيازهاي عملكردي، تجربه‌اي غني و چندحسي براي كاربران خلق كند و به‌عنوان نمادي از فرهنگ و هم‌افزايي در منطقه شناخته شود.

كتابخانه محله‌اي، ميدان ونك، فضاي چندمنظوره، تعامل اجتماعي، مطالعه و استراحت، مفصل شيشه‌اي، سقف وافل، نور طبيعي و پاتوق فرهنگي.