صدف رفيعي

Design of the VAV Intergenerational Center as a Cultural an‎d Educational Space

فضاهاي بين‌نسلي به‌عنوان بستري نوين در طراحي معماري، نقش مهمي در ايجاد تعامل، تبادل تجربه و تقويت پيوندهاي اجتماعي ميان گروه‌هاي سني مختلف ايفا مي‌كنند. اين فضاها با در نظر گرفتن نيازها و توانايي‌هاي متنوع نسل‌ها، بستري براي كاهش شكاف نسلي و ارتقاي كيفيت زندگي جمعي فراهم مي‌سازند. ايده اصلي اين پروژه با الهام از فرم كوزه شكل گرفته است؛ كوزه در فرهنگ ايراني نمادي از زندگي، آرامش و پيوستگي است و خطوط نرم و منحني آن حس دعوت‌كنندگي و تعامل را تداعي مي‌كند. بازآفريني اين فرم در طراحي، ضمن حفظ خاطره و ارزش‌هاي نسل‌هاي گذشته، با رنگ‌هاي زنده و سياليت فضايي براي نسل جديد جذابيتي پويا و معاصر ايجاد كرده و همچون حلقه‌اي ميان گذشته و حال عمل مي‌نمايد. احجام اصلي پروژه با سازه چوبي طراحي شده‌اند تا علاوه بر هماهنگي با بستر طبيعي، از نظر اقتصادي مقرون‌به‌صرفه بوده و در عين حال ايمني بيشتري در برابر زلزله فراهم سازند. انتخاب اين متريال همچنين به دليل سرعت بالاي اجرا و قابليت انعطاف در طراحي، پاسخگوي نيازهاي عملكردي و زمان‌بندي پروژه است و هم‌راستا با رويكرد پايدار و انسان‌محور طرح قرار مي‌گيرد. كاربري‌هاي متنوعي در اين مركز پيش‌بيني شده است كه شامل رستوران، سينما، تئاتر، گالري، ورزشگاه، كافه، فضاي كار اشتراكي، كتابخانه و بخش آموزشي مي‌باشد. در بخش آموزشي كلاس‌هايي نظير زبان، نقاشي، نجاري، سفالگري، آشپزي و موسيقي طراحي شده‌اند. همچنين براي افزايش تعامل و ايجاد فضاي غيررسمي، بخشي به استراحت و بازي‌هاي فكري اختصاص يافته است. به‌منظور حفظ حريم شخصي كودكان و سالمندان و در عين حال تقويت ارتباط ميان آن‌ها، بسياري از كلاس‌ها به سه دسته مجزا شامل كلاس ويژه كودكان، كلاس ويژه سالمندان و كلاس‌هاي بين‌نسلي تقسيم شده‌اند. سازمان‌دهي فضايي پروژه مبتني بر توپوگرافي سايت و جانمايي عملكردها در ترازهاي ارتفاعي متفاوت است. در اين رويكرد، فضاهاي عمومي نظير ورودي، سينما و رستوران در سطوح پايين و نزديك به بافت شهري قرار گرفته‌اند تا دسترسي آسان‌تري براي عموم فراهم شود. در تراز مياني، فضاهاي نيمه‌خصوصي شامل كافه، گالري، باشگاه و بخش‌هاي اداري جاي گرفته‌اند كه هم ارتباط با شهر را حفظ مي‌كنند و هم استقلال نسبي دارند. نهايتاً فضاهاي خصوصي‌تر مانند كتابخانه و بخش آموزشي در بالاترين تراز جانمايي شده‌اند تا با بهره‌گيري از ديد وسيع‌تر و شرايط آرام‌تر، بستري مناسب براي فعاليت‌هاي فردي و متمركز فراهم آورند. ارتباط ميان اين احجام از طريق مسيرهاي ارگانيك، رمپ‌هاي ملايم و حياط‌هاي متوالي شكل گرفته است تا ضمن ايجاد سهولت در حركت براي تمامي گروه‌هاي سني، تجربه‌اي پويا، ماجراجويانه و غيرمنتظره از كشف فضاها به وجود آيد. بدين ترتيب، پروژه با تركيب الهام فرهنگي، توجه به بستر طبيعي، بهره‌گيري از سازه‌اي پايدار و سازمان‌دهي عملكردي متنوع، بستري معنادار و كارآمد براي شكل‌گيري تعاملات بين‌نسلي فراهم مي‌آورد.