عليرضا مطهري اصل

Experiential Therapy Center: Architecture as a Medium for Healing an‎d Human Connection

پروژه‌ي «مركز درمان تجربه‌محور» با هدف پاسخ به بحران فزاينده‌ي سلامت روان در ايران و جهان شكل گرفته است؛ بحراني كه بنا بر گزارش سازمان جهاني بهداشت، بيش از نيمي از افراد را تا پيش از 75 سالگي درگير مي‌كند. اين مركز تلاش دارد تا معماري را نه صرفاً به‌عنوان ظرف فعاليت‌هاي درماني، بلكه به‌مثابه‌ي عاملي فعال و مشاركت‌گر در فرآيند بهبود رواني به كار گيرد. ايده‌ي اصلي طراحي، بر پايه‌ي ايجاد تجربه‌هاي فضايي غيرمعمول و غوطه‌ور شكل گرفته است؛ تجربه‌هايي كه با الهام از نمونه‌هايي همچون TeamLab Planets توكيو و Jawahar Kala Kendra جيپور، مخاطب را درگير حواس پنج‌گانه كرده و مسير درمان را از قالب‌هاي سنتي فراتر مي‌برند. معماري اين مركز فضايي را مي‌آفريند كه در آن نور، صدا، آب، بافت مصالح و ريتم فضاها، خود به بخشي از فرآيند درمان بدل مي‌شوند. سازمان‌دهي مجموعه شامل هفت بخش درماني—از مشاوره‌ي فردي و گروهي تا هنر‌درماني، فيزيوتراپي، آب‌درماني و فضاهاي تجربه‌محور—در كنار فضاهاي اداري و بخش تجاري پنهان است. اين تنوع عملكردي علاوه بر تأمين نيازهاي تخصصي مراجعان، زمينه‌ي پايداري اقتصادي پروژه را نيز فراهم مي‌آورد. بخش تجاري، همچون بازارهاي هفتگي و دائمي، نه‌تنها منبع درآمدي براي مركز محسوب مي‌شود بلكه فرصتي براي حضور جمعي و تعامل اجتماعي نيز ايجاد مي‌كند. در طراحي فضايي، الهام از فرهنگ و خاطره‌ي ايراني نقشي بنيادين دارد؛ از يادآوري حياط‌هاي مركزي خانه‌هاي سنتي و طنين باران بر آجر گرفته تا بازتاب آرامش و معنويت مكان‌هايي چون حافظيه. بدين ترتيب، معماري اين مركز تلاشي است براي ايجاد «پناهگاهي» معاصر كه افراد بتوانند در آن از هياهوي روزمره فاصله بگيرند، به مكث و بازانديشي بپردازند و درمان را نه به‌عنوان يك «فرآيند پزشكي» بلكه به‌مثابه‌ي يك «تجربه‌ي انساني و فرهنگي» از سر بگذرانند.