10464

بررسي و شناسايي رنگزاهاي طبيعي با منشاء نباتي در ايران

1400

دكتر سيد نظامالدين اشرفيزاده

دكتر مصطفي مهين روستا

با بهبود استانداردهاي زندگي، انسان‌ها نسبت به حفاظت از بهداشت محيط زيست و ايمني بسيار آگاه‌تر شدند. اخيرا رنگ‌هاي طبيعي به دليل نشان دادن قابليت تجزيه زيستي بهتر و سازگاري بيشتر با محيط، توجه زيادي را به اين صنعت جلب كرده‌اند. رنگ‌هاي طبيعي از منابع طبيعي به‌دست مي‌آيند كه به طور گسترده با روش‌هاي متفاوتي طبقه‌بندي مي‌شوند. رنگ‌هاي طبيعي را مي‌توان براي رنگرزي تقريباً تمام انواع الياف طبيعي استفاده كرد. تحقيقات اخير نشان مي‌دهد كه مي‌توان از آن‌ها براي رنگ آميزي برخي الياف مصنوعي نيز استفاده كرد. رنگ‌هاي طبيعي علاوه بر كاربرد در منسوجات، در صنعت مواد غذايي، داروها، صنايع دستي و در فرآوري چرم نيز كاربرد دارند و بسياري از گياهان ‌رنگزا به‌عنوان دارو در درمان‌هاي مختلف طب سنتي استفاده مي‌شوند. استخراج و خالص‌سازي نقش حياتي در فرآوري رنگ‌هاي طبيعي دارد. كشور ايران به‌دليل گستردگي جغرافيايي و داشتن اقليم‌هاي متفاوت، داراي گونه‌هاي متنوعي از منابع گياهي مواد رنگزا مي‌باشد. در اين پژوهش طبقه‌بندي، ويژگي‌ها، روش‌هاي استخراج و كاربرد رنگ‌هاي طبيعي به صورت سازمان يافته معرفي شده است. همچنين تمركز اين پژوهش بر معرفي منابع گياهي ايراني مي‌باشد. استفاده از رنگ‌‌هاي گياهي نتايج اقتصادي و اجتماعي متعددي را در پي خواهد‌داشت، نظير توسعه و احياي زمين‌هاي باير و كشت گياهاني كه مصارف صنعتي دارند، ايجاد اشتغال، جلوگيري از آلودگي‌‌هاي ناشي از كاربرد مواد شيميايي‌‌، صرفه‌جويي ارزي و ارزش صادراتي. اين نتايج اقتصادي و اجتماعي در ايران كه كشوري چهارفصل بوده و داراي طبيعت و آب و هواي مناسب براي رشد و نمو انواع گياهان طبيعي مي‌باشد، تاثيرات بسزايي در رشد روز افزون كشور خواهد داشت.

12/22/2021 12:00:00 AM

74034

1400/11/25

Investigation and identification of natural dyes based plant origin in Iran

مواد رنگزا‌ي طبيعي، استخراج فراصوتي، استخراج با ريزموج، استخراج سيال فوق بحراني

Natural dyes, ultrasonic extraction, microwave extraction, supercritical fluid extraction