10617

مطالعه روش هاي بهبود خواص حافظه داري و رفتار سودوالاستيسيته آلياژهاي حافظه دار پايه آهني

1399-1400

دكتر حميدرضا كوه دار- دكتر حميدرضا جعفريان

آلياژهاي حافظه¬دار شكلي بطور كلي از سال 1961 شناخته شدند، بطوريكه اولين سري از اين مواد آلياژهاي Ni-Ti بودند كه به اين سري از مواد نايتينول نيز گفته مي¬شود. با پيشرفت تكنولوژي و نياز مبرم صنعت به اين نوع از مواد پيشرفته محققين در تلاش براي كشف خواص حافظه¬داري و رفتار سودوالاستيسيته در آلياژهاي ديگر شدند، يكي از دلايل آن هزينه¬ي زياد در توليد آلياژهاي حافظه¬دار نايتينول بود چراكه توليد اين سري از مواد در مقياس بزرگ صنعت بصرفه نبود. هرچند تا به امروز نايتينول بهترين خواص حافظه-داري را نسبت سري¬هاي ديگر آلياژهاي حافظه¬دار دارا مي¬باشد، اما بدليل مشكل اين سري از آلياژها در هزينه¬ي زياد توليد دانشمندان به فكر يافتن خواص حافظه¬داري و سودوالاستيسيته در سري¬هاي ديگري از آلياژها افتادند. آلياژهاي حافظه¬دار پايه مس بعد از نايتينول مورد توجه پژوهشگران قرار گرفت اما بدليل هزينه¬¬هاي به مراتب زياد و خواص حافظه¬داري كمتر محققين در تلاش براي كشف خواص حافظه¬داري در آلياژهاي پايه آهن شدند. از مهم¬ترين خصوصيات آلياژهاي حافظه¬دار شكلي پايه آهني هيسترزيس استحاله-اي عريض، سختي و استحكام الاستيك بالا، كارپذيري و قيمت پايين آن¬ها نسبت به سري¬هاي ديگر آلياژهاي حافظه¬دار شكلي مي¬باشد. با كشف خواص حافظه¬داري و رفتار سودوالاستيسيته در آلياژهاي پايه آهني، پژوهشگران تحقيقات بسياري بر روي خواص حافظه¬داري و رفتار سودوالاستيسيته¬ اين سري از آلياژها انجام دادند. از جمله اقداماتي كه توسط محققان در راستاي بهبود اين خواص مورد استفاده قرار گرفته مي¬توان به مواردي همچون انجام عمليات حرارتي آنيل محلولي، فورج گرم، عمليات حرارتي آنيل بين بحراني، نورد گرم و سرد، نورد تجمعي، پيرسازي، پيچش فشار بالا و... اشاره كرد. با بهبود خواص حافظه¬داري و رفتار سودوالاستيسيته آلياژهاي حافظه¬دار پايه آهني توسط پژوهشگران امروزه از اين سري از آلياژها در صنايع هوا فضا، پزشكي، ساختمان سازي و... بصورت گسترده استفاده مي¬شود. نياز صنعت با پيشرفت تكنولوژي به آلياژهاي حافظه¬دار به شدت در حال افزايش است و پژوهشگران انگيزه¬ي زيادي را براي بدست آوردن بهترين خواص حافظه¬داري و رفتار سودوالاستيسيته با انجام عمليات¬هاي متفاوت دارند كه با توجه به كاربردهاي حساس و گسترده اين سري از آلياژها و همچنين قيمت مناسب آن نسبت به آلياژهاي حافظه¬دار نايتينول (Ni-Ti) توجه زيادي در راستاي بهبود خواص اين سري از آلياژها صورت گرفته است. واژه‌هاي كليدي: آلياژهاي حافظه¬دار پايه آهني، خواص حافظه¬داري، رفتار سودوالاستيسيته، ، بهبود خواص.

12/15/2020 12:00:00 AM

74489

1401/01/13

The ways of improving shape memory properties and pseudoelasticity behavior of Fe-based shape memory alloy.