11350

جداسازي تركيبات آروماتيك از تركيبات پارافيني با استفاده از حلال هاي يوني

1401

دكتر محمد امين ثباتي

نفت خام سوخت بسيار ارزشمندي است كه امروزه كاربرد گسترده اي در زندگي بشر دارد. بخش عمده‌اي از نفت براي تامين انرژي سوزانده مي‌شود و بخشي ديگر براي توليد تركيبات ارزشمند و مورد نياز صنايع مختلف مورد استفاده قرار مي گيرد، لذا پالايش نفت خام اهميت بسيار ويژه‌اي دارد. نفت خامي كه از ميادين مختلف استخراج مي‌شود علاوه بر هيدرو‌كربن‌ها، حاوي تركيبات ديگري از جمله تركيبات گوگردي، نيتروژني،آروماتيكي و ... مي‌باشد. تركيبات آروماتيك از جمله مواد سرطان‌زا، جهش‌زا، و آلاينده محيط زيست مي‌باشند كه به طور عمده توسط احتراق ناقص سوخت به وجود مي‌آيند. همچنين از كاربرد هاي اين مواد مي توان به عنوان حلال غير قطبي از آن‌ها استفاده كرد كه به عنوان افزودني به رنگ‌ها، لاك‌ها و محلول‌هاي ديگر مورد استفاده قرار مي‌گيرند. پس جداسازي اين مواد براي ما اهميت داشته و به دنبال روش‌هاي جداسازي مناسب خواهيم بود. روش¬هاي مختلفي براي جداسازي وجود دارد كه برخي از روش‌ها قادر به جداسازي تمامي انواع تركيبات آروماتيك از تركيبات پارافيني نيستند و يا حذف تمامي تركيبات آروماتيكي با اين روش‌ها هزينه عملياتي بالايي را در پي خواهد‌داشت لذا تلاش مي‌شود به كمك روش‌هايي بهتر و با معايب و هزينه‌ي كمتر تركيبات آروماتيكي از پارافين‌ها جدا شوند يكي از اين روش‌ها جداسازي توسط حلال¬هاي يوني مي‌باشد. در اين روش كه در واقع فرايند استخراج مايع، مايع است تركيبات آروماتيكي توسط حلال‌هاي يوني از پارافين¬ها جدا مي‌شود. فرايند استخراج مايع، مايع به دليل اينكه تحت شرايط عملياتي محيط قابل اجرا است بسيار ارزشمند است. علاوه بر اين، حلال‌هاي يوني در مقايسه با حلال‌هاي آلي داراي مزايايي چون پايين بودن فشار بخار و نيز پايداري شيميايي و حرارتي هستند. به همين دليل از حلال‌هاي يوني براي اهداف مختلفي در جداسازي استفاده مي شود. تا كنون با انجام آزمايشات مختلف بر روي مايعات يوني مختلف كارايي بسيار مايعات يوني در حد تركيبات آروماتيكي به اثبات رسيده است و همچنين عوامل موثر بر استخراج آروماتيك‌ها توسط مايع يوني شناسايي شده‌اند كه شامل زمان تعادل استخراج، دما، تعداد مراحل استخراج، نسبت جرم مايع يوني به آروماتيك‌ها و پارافين‌ها، ضريب توزيع و ... هستند. در جداسازي توسط مايع يوني حالتهاي مختلفي پيش مي¬آيد مانند تركيب آنيون¬ها و كاتيون¬هاي مختلف، دما و ... كه هر كدام تاثيراتي بر فرايند مورد نظر خواهد داشت، لذا براي پي بردن به حالت بهينه بايد آزمايش مربوط به تك تك حالت¬ها انجام شده و با يكديگر مقايسه شوند كه امري بسيار زمان بر و پر هزينه مي¬باشد. به همين دليل امروزه علم مدل سازي رياضي و ترموديناميكي در اين حوضه رشد بسازايي داشته و مدل¬هايي مانند مدل COSMO-RS , QSPR و ... توسعه داده شده¬اند تا با دريافت اطلاعات داده¬هاي تجربي و استفاده از ابزار¬هاي بهينه سازي، توصيف كننده و ... مدل¬هاي آزمايش نشده را پيش¬بيني كنند تا با صرف هزينه و وقت كمتر به نتايج مورد نظر برسند.

10/4/2022 12:00:00 AM

76709

1401/08/24

Separation of aromatic compounds from paraffin compounds using ionic solvents

جداسازي آروماتيك‌ها، حلال‌هاي يوني، استخراج مايع مايع، سوخت‌هاي نفتي، مدل سازي