11744

اثر بارندگي بر روي رفتار شيب ها

1397

حميدرضا رازقي

جابر ممقانيان

گسيختگي شيب ها يك فاجعه طبيعي است كه در بسياري از نقاط جهان رخ مي‌دهد. شواهد اخير نشان مي‌دهند كه فعاليت هاي بشر موجب تغييرات اقليمي در آينده ميشوند كه در فراواني و يا شدت رخداد هاي شديد اقليمي تاثير گذاراست. (روند فزاينده براي متوسط دماي سطح زمين، شدت رخداد هاي شديد بارشي ، ارتفاع سطح آب دريا و شدت طوفان در ايالات‌متحده و ديگر نقاط جهان گزارش شده‌است.) در ميان تغييرات اقليمي اخير، فراواني رخدادهاي شديد بارشي به عنوان يكي از عوامل عمده گسيختگي در ساخت هاي طبيعي و مهندسي ژئوتكنيكي شناخته مي‌شود كه منجر به تلفات و خسارات اقتصادي عمده‌اي در برخي موارد مي‌شود. Brand به اين نتيجه رسيد بارش هاي كوتاه مدت با شدت بالا عامل اصلي اكثر زمين لغزش ها در هنگ‌كنگ بوده است]1[ تTan . و همكاران دريافتند كه بارش شديد باران تاثير بسزايي در ناپايداري شيب ها در سنگاپور داشته است. زمين لغزش بوكيت باتوك شاهدي بود كه تاثير بارندگي شديد در سنگاپور را نشان مي‌داد. اين گسيختگي پس از يك دوره بارش سنگين رخ داد].2[ طبق گزارش سازمان زمين‌شناسي هند، دولت هند، تعداد گسيختگي شيب ها ناشي از بارش باران در هند در سال‌هاي اخير را بيش از ساليانه 2700 مورد گزارش كرده است.]3[ مكانيزمي كه منجر به گسيختگي شيب مي‌شود بدين صورت مي باشد كه نفوذ آب سطحي در داخل خاك سبب كاهش فشار آب منفذي منفي (مكش) شده و در برخي موارد باعث توليد فشار آب حفره¬اي مثبت در داخل خاك مي¬شود و در نتيجه باعث پايين آمدن مقاومت برشي خاك و كاهش ضريب اطمينان شيب ها مي گردد. امروزه استفاده از مسلح كننده¬هايي مانند ژئوسنتتيك ها به منظور پايدار سازي شيب ها روشي مرسوم به حساب مي آيد. اخيرا مطالعات گسترده اي در زمينه تاثير نفوذ آب باران بر پايداري شيب ها انجام شده و در برخي از آن ها حضور مسلح كننده ها به عنوان عامل اثر گذار مورد بررسي قرار گرفته است. گسيختگي شيب ها يك فاجعه طبيعي است كه در بسياري از نقاط جهان رخ مي‌دهد. شواهد اخير نشان مي‌دهند كه فعاليت هاي بشر موجب تغييرات اقليمي در آينده ميشوند كه در فراواني و يا شدت رخداد هاي شديد اقليمي تاثير گذاراست. (روند فزاينده براي متوسط دماي سطح زمين، شدت رخداد هاي شديد بارشي ، ارتفاع سطح آب دريا و شدت طوفان در ايالات‌متحده و ديگر نقاط جهان گزارش شده‌است.) در ميان تغييرات اقليمي اخير، فراواني رخدادهاي شديد بارشي به عنوان يكي از عوامل عمده گسيختگي در ساخت هاي طبيعي و مهندسي ژئوتكنيكي شناخته مي‌شود كه منجر به تلفات و خسارات اقتصادي عمده‌اي در برخي موارد مي‌شود. Brand به اين نتيجه رسيد بارش هاي كوتاه مدت با شدت بالا عامل اصلي اكثر زمين لغزش ها در هنگ‌كنگ بوده است]1[ تTan . و همكاران دريافتند كه بارش شديد باران تاثير بسزايي در ناپايداري شيب ها در سنگاپور داشته است. زمين لغزش بوكيت باتوك شاهدي بود كه تاثير بارندگي شديد در سنگاپور را نشان مي‌داد. اين گسيختگي پس از يك دوره بارش سنگين رخ داد].2[ طبق گزارش سازمان زمين‌شناسي هند، دولت هند، تعداد گسيختگي شيب ها ناشي از بارش باران در هند در سال‌هاي اخير را بيش از ساليانه 2700 مورد گزارش كرده است.]3[ مكانيزمي كه منجر به گسيختگي شيب مي‌شود بدين صورت مي باشد كه نفوذ آب سطحي در داخل خاك سبب كاهش فشار آب منفذي منفي (مكش) شده و در برخي موارد باعث توليد فشار آب حفره¬اي مثبت در داخل خاك مي¬شود و در نتيجه باعث پايين آمدن مقاومت برشي خاك و كاهش ضريب اطمينان شيب ها مي گردد. امروزه استفاده از مسلح كننده¬هايي مانند ژئوسنتتيك ها به منظور پايدار سازي شيب ها روشي مرسوم به حساب مي آيد. اخيرا مطالعات گسترده اي در زمينه تاثير نفوذ آب باران بر پايداري شيب ها انجام شده و در برخي از آن ها حضور مسلح كننده ها به عنوان عامل اثر گذار مورد بررسي قرار گرفته است.

2/3/2021 12:00:00 AM

77757

1401/11/10

The effect of rainfall on the behavior of slopes

گسيختگي شيب، ضريب اطمينان شيب ها، مقاومت برشي خاك، رخداد هاي شديد بارشي

Slope failure, reliability factor of slopes, soil shear strength, heavy rainfall events