11923

توسعه يك رويكرد تلفيقي مبتني بر طراحي آزمايش هاي تاگوچي و تاكسونومي خاكستري براي بهبود محصول جديد ( مطالعه موردي : بهبود محصول جديد در صنعت لبني )

1397

دكتر رسول نورالسنا

دكتر محمد سعيدي مهرآباد

امروزه كيفيت محصولات توليدي كارخانجات صنعتي به مسئله‌اي چالش‌آفرين براي سهم بازار آن‌ها در دنياي رقابتي تبديل شده است. توجه به بهبود كيفيت محصولات فعلي و جديد براي رفع نياز مشتري همراه با صرفه‌جويي در هزينه و زمان، لزوم بهره‌گيري از ‌روش‌هايي مانند طراحي آزمايش¬ها را آشكار مي‌سازد. طراحي آزمايش¬ها، به همراه ابزارهاي آن نظير متدولوژي سطح پاسخ، سعي مي‌كنند تا دست يابي به اهداف بهبود را با صرفه‌جويي در زمان و هزينه همراه مي‌كنند. امروزه كيفيت محصولات توليدي كارخانجات صنعتي، به مساله‌اي چالش آفرين براي سهم بازار آن‌ها در دنياي رقابتي تبديل شده است. روش طراحي آزمايش‌ها به عنوان يكي از ‌روش‌هاي بهبود كيفيتي نوين، با انجام طر‌ح‌هاي آزمايشي، مهم¬ترين عوامل موثر بر كيفيت محصول را شناسايي و سطوح بهينه آن‌ها را تنظيم مي‌كند. در گذشته در اكثر كارهاي تحقيقاتي حفظ يك عامل در هر زمان تغيير مي‌كرد كه انرژي بر و زمان بر بود و بايد از ثابت ماندن بقيه عوامل اطمينان خاطر حاصل مي‌شد. با پيچيده‌تر شدن فرآيند مورد بررسي و ظريف‌تر بودن تأثير عوامل بر آن، موفقيت آزمايش‌هاي در رسيدن به هدف اصلي به شدت كاهش مي‌يابد. در طراحي آزمايش¬ها، اصطلاح ماتريس كه در واقع رديف‌هاي آن نحوه انجام آزمايش و ستون‌هاي آن مقادير عوامل مختلف را نشان مي‌دهد، مورد استفاده قرار مي‌گيرد. روش طراحي آزمايش‌ها يكي از ‌روش‌هاي جديد آمار است كه به وسيله آن مي‌¬توان متغيرهاي مهم و كليدي را كه بر كيفيت محصول اثر مي‌گذراند شناسايي كرد. با استفاده از اين تكنيك مي‌توان بر روي عوامل ورودي تغييراتي ايجاد كرد تا به بهترين كيفيت دست پيدا كرد. همچنين مي‌توان سطوح متغيرها را براي دستيابي به بهترين سطح تعيين كرد. اما انجام آزمايش به زمان و صرف منابع نياز دارد و اين هزينه و زمان هنگامي كه تعداد عوامل افزايش پيدا كند به صورت صعودي افزايش پيدا مي‌كند. بنابراين به روشي نياز است كه در آن بتوان با صرف حداقل هزينه و زمان به بيشترين اطلاعات، در مورد فرآيند دست پيدا كرد، نتيجه¬گيري‌هاي منطقي ارائه كرد و مدارك مستند در خصوص فرآيند بدست آورد. تكنيك طراحي آزمايش‌ها در دهه 1920 در انگلستان پديد آمد و در ابتدا توسط فيشر1 در زمينه كشاورزي مورد استفاده قرار گرفت. افراد سرشناس ديگري مانند رائو، پلاكت، برمن، باكس، تاگوچي، باركر، درينگر، هانتر، جان، مايرز، مونتگومري، كرنر و تعدادي ديگر در اين زمينه فعاليت داشتند. تا اوايل دهه 80، بيشتر آزمايش‌هاي صنعتي در يك سازمان، تنها توسط متخصصان تنظيم و تحليل مي‌شد؛ اما امروزه، با ظهور نرم افزارهاي موجود كه به راحتي در دسترس هستند، حتي فردي كه با علم آمار آشنايي ندارد، مي‌توان آزمايش‌هاي سنگين را به سادگي با موفقيت تنظيم و تجزيه و تحليل كرد. يك آزمايش طراحي شده، مجموعه‌اي از چند آزمايشِ به دقت كنترل شده است. هر آزمايش يك يا چند بار انجام مي‌شود. خروجي‌ها كه به آن‌ها «متغير پاسخ» نيز گفته مي‌شود، براي هر آزمون كنترل شده، اندازه‌گيري مي‌شوند. با هر آزمون جديد، تغييراتي اعمال مي‌شود. هنگامي كه آزمون‌ها انجام شدند، داده‌ها را مي‌توان تجزيه و تحليل كرد. همان طور كه خواهيد ديد، نمودارهاي ساده مي‌توانند درك بسيار خوبي از نتايج آزمايش‌ها در اختيار ما قرار دهند كه با توجه به آن‌ها، بهترين تنظيمات براي ورودي‌ها يا عوامل تاثيرگذار، به‌عنوان نتيجه به‌دست خواهد آمد. گام نهايي اين است كه اين تنظيم بهينه را امتحان كنيم و ببينيم آيا محصولات با نتايج پيش‌بيني شده يكسان هستند؟ اگر نتايج به دست آمده به آنچه با توجه به نتايج آزمايش‌ها پيش‌بيني مي‌كرديم، نزديك يا بهتر از محدوده‌اي كه قبلا با آن كار مي‌كرديم باشد، آزمايش موفقيت آميز است. تكنيك طراحي آزمايش‌ها نيز يكي از تكنيك‌هاي بهبود كيفيت است كه در دهه‌هاي 1990، 1980به عنوان يك مزيت رقابتي دركشورهاي غربي و ژاپن مطرح شد. استفاده صحيح از ‌روش‌هاي طراحي آزمايش‌هاي آماري مي‌توانـد باعث سهولت در مراحل طراحي و توليـد محصولات جديد و بهبود محصولات موجود گـردد. اين اصول در اغلب صنايع نظير صنايع الكترونيك و نيمه هادي، هوا فضا، اتومبيل، تجهيزات پزشكي، غذايي، داروسازي و صنايع شيميايـي و فرآينـدي به كار گرفته شده‌اند. بايد به اين نكته توجه داشت كه ابزارهاي كيفيت فقط داراي توانايي اعلام عيب و خرابي بوده و اينكه چه عواملي و چگونه بر روي كيفيت فرآيند اثر مي‌گذارند؟ اگر اين عوامل تغيير كنند كيفيت چگونه تغيير مي‌كنـد؟ اين عوامل را چگونه تغيير دهيم تا بهترين عملكرد كيفي را بدست آوريم؟ عوامل كنترل پذير چگونه باشند تا اثر عوامل غير قابل كنترل بر روي كيفيت حداقل شود؟ و … همه و همه سوالاتي هستند كه توسط انجام آزمايش مي‌توان بدان¬¬ها پاسخ داد.

10/31/2022 12:00:00 AM

78560

1402/02/10

Development of an integrated approach based on the design of Taguchi experiments and Ash's taxonomy for new product improvement (case study: new product improvement in the dairy industry)

توسعه محصول جديد، طراحي آزمايش‌هاي تاگوچي، تاكسونومي خاكستري

New product development, design of Taguchi experiments, gray taxonomy