12795

مروري بر بازي‌هاي شناختي با هدف تقويت تمركز

1401

بهروز مينايي

شناخت شامل دريافت، پردازش، ذخيره و بازيابي اطلاعات توسط مغز است كه از عناصر مهمي مانند توجه، ادراك، حافظه، مهارت‌هاي حركتي، كاركرد اجرايي و مهارت‌هاي زباني تشكيل شده است. توجه به عنوان مجموعه‌اي از عملكردهاي روانشناختي پيچيده، شامل تمركزكردن بر روي يك هدف همراه با پايداري و هوشياري طولاني‌مدت است. كمبود تمركز، مي‌تواند ناشي از بيماري‌ها و اختلالات مختلفي مانند اختلال كمبود توجه بيش‌فعالي باشد. اختلال كمبود توجه بيش‌فعالي، يكي از شايع ترين اختلالات مرتبط با كمبود تمركز است. يكي از مطالعات اپيدميولوژيك در ايران، نشان داده است كه 15 درصد از كودكان پيش‌دبستاني، علائم اختلال كمبود توجه بيش‌فعالي داشتند. بازي‌هاي ويديويي را مي‌توان به دو دستهي بازي‌هاي سرگرم‌كننده و بازي‌هاي جدي تقسيم‌بندي كرد. بازي‌هاي جدي در ارائه‌ي آموزش، توسعه‌ي مهارت‌ها و ايجاد تغيير نگرش و رفتار، نقش اساسي دارند. بازي‌هاي شناختي به‌عنوان زيرمجموعه‌اي از بازي‌هاي جدي، مهارت‌هاي شناختي مانند توجه را در بيماران مبتلا به نقص‌هاي شناختي تقويت مي‌كنند. اين گزارش، با هدف ارائه‌ي چارچوب توسعه‌ي بازي‌هاي شناختي، شناسايي، ارزيابي و دسته‌بندي مطالعات مرتبط توانبخشي توجه با بازي‌هاي رايانه‌اي شناختي، نگارش شده است. از موتور جستجوي گوگل اسكالر براي شناسايي مطالعات استفاده شده است. استراتژي جستجو شامل عباراتي مانند «بازي جدي»، «توانبخشي»، «توجه» و «اختلال كمبود توجه بيش¬فعالي» به زبان انگليسي بود. معيارهاي ورود مطالعات، انتشار مطالعه در 12 سال گذشته، شركت‌كنندگان انساني سالمند يا مبتلا به نقايص شناختي و ارائه‌ي مداخله‌ي توانبخشي مبتني بر بازي شناختي بود. در نهايت، 30 مطالعه‌ي مرتبط با توانبخشي توجه مورد بررسي قرار گرفت. نتايج مطالعات، نشان‌دهنده‌ي تأثير مثبت بازي‌هاي شناختي بر مهارت توجه بود. با اين حال، مشكلاتي مانند تنوع اختلالات مرتبط با نقص توجه، تنوع معيارهاي ارزيابي توجه و اندازه‌ي نمونه‌ي كوچك به¬وضوح در مطالعات مرتبط قابل مشاهده است. علاوه بر آن، بازي‌هاي مرتبط با 23 مطالعه از 30 مطالعه‌ي انتخاب‌شده، داراي قابليت‌هاي ارتباطي آنلاين نبودند. همچنين رابط بازي‌هاي استفاده‌شده در 19 مطالعه از 30 مطالعه، 2بعدي بود. تنها در 3 مطالعه از 30 مطالعه، فناوري واقعيت مجازي مورد توجه محققان قرار گرفته است. بنابراين توسعه‌ي مداخله‌هاي بازي‌محور با قابليت ارتباطي آنلاين مانند بازي‌هاي مبتني برمتاورس و ارائهي فناوري واقعيت مجازي غوطهورانه‌ي سه‌بعدي به بازيكنان، مي‌تواند نقش موثري در بهبود توجه، انگيزه و مهارت‌هاي اجتماعي بيماران مبتلا به نقص توجه ايفا كند.

11/15/2023 12:00:00 AM

81111

1402/09/08

A review of cognitive games with the aim of strengthening concentration

توجه , تمركز , بازي شناختي , توانبخشي

attention , concentration , cognitive games , rehabilitation