13013

مطالعه و بررسي استخراج مس از كانسنگ‌هاي اكسيدي معدن به روش ليچينگ

1401

دكتر منصور انبياء

مس در طبيعت به‌صورت مس خالص، سولفيدي يا اكسيدي موجود است كه بيشتر به حالت كاني‌هاي سولفيدي همانند كالكوپيريت، بورنيت و كالكوسيت يافت مي‌شود. عنصر مس در طبيعت تقريباً با هر عنصري در جدول تناوبي تركيب مي‌شود. اين ويژگي سبب تشكيل كاني‌هاي متنوع در طبيعت به شكل كربنات، سيليكات، هيدروكسيد، اكسيد كلريد، سولفات، فسفات و سولفيد مي‌گردد. ويژگي‌هاي خاصي مانند رسانايي، شكل‌پذيري، كارايي و قابليت بازيافت مس را به يكي از فلزات پركاربرد در صنايع مختلف تبديل كرده است. پيشرفت علم و فناوري و توسعه اقتصاد باعث افزايش تقاضا براي محصولات مس در داخل و خارج از كشور شده است و تعداد اكتشافات جديد و سنگ‌هاي معدني كه به راحتي قابل بهره‌برداري است، به تدريج در حال كاهش بوده و علاوه بر اين، افزايش آگاهي از حفاظت از محيط‌زيست منجر به جايگزين‌هايي در فرآيند استحصال مس گرديده است. همچنين در ساليان اخير استحصال مس از سنگ‌هاي اكسيدي به روش هيدرومتالورژي افزايش يافته است. روش‌هاي هيدرومتالورژي شامل ليچينگ، استخراج با حلال، رسوب‌گذاري و الكترووينينگ مي‌باشند. در فرآيند ليچينگ مقدار مشخصي از اسيد سولفوريك با ماده معدني تركيب مي‌شود تا در نتيجه سنگ معدني مرغوب از ديگر موادمعدني و كاني‌هايي كه ارزش ندارند جداشده باشد. عمليات ليچينگ علاوه بر اينكه در روش‌هاي مختلفي انجام مي‌شود، بر اساس نوع فرآيند جداسازي در دو دسته اسيدي و غير اسيدي دسته‌بندي مي‌گردد. در روش ليچينگ در صنايع شيميايي و معدني، سنگ‌هاي استخراج شده از معدن كه معمولا سايز آن‌ها كوچك شده است، با انحلال در اسيد سولفوريك، كاني‌هاي اضافي خود را از دست داده و سپس به وسيله روش‌هاي جداسازي فرآوري مي‌گردند. استفاده از روش ليچينگ باعث مي‌شود تا تركيب حاصل درصد خلوص بالاتري داشته باشد و همچنين هزينه خالص‌سازي آن نيز پايين‌تر از روش‌هاي ديگر مي‌باشد. اين روش بيشتر براي سنگ‌هاي معدني با ارزشي همچون طلا، مس و نقره مورد استفاده قرار مي‌گيرد. اگر تركيب درصد و يا ميزان محلول اندكي كم يا زياد شود، مي‌تواند بر فلز اصلي نيز اثر گذارد و باعث آسيب و يا از بين رفتن فلز با ارزش گردد. پس در اين فرآيند شناخت خاك، نوع تركيبات موجود در آن، انتخاب بهترين محلول با تركيب درصد مشخص، در نظر داشتن عوامل محيطي مانند فشار، دما و ميزان درجه حرارت از اهميت بسيار بالايي برخوردار است. از نظر متالورژي پارامترهاي كليدي كنترل كننده عمليات ليچينگ شامل توزيع اندازه سنگ خرد شده و تخلخل، غلظت اسيد و سرعت اسيدپاشي، محتواي مس كل، نسبت جامد به مايع و كاني‌شناسي و شيمي توده سنگ است. بنابراين دستيابي به مقدار بهينه‌شده اين پارامترها نقش اساسي در افزايش درصد استخراج به روش ليچينگ دارد.

11/19/2023 12:00:00 AM

81616

1402/09/29

Investigation and Study of copper recovery from copper oxide ore through leaching method

مس , كانسنگ اكسيدي مس , استخراج مس , ليچينگ , هيدرومتالورژي

copper , copper oxide ore , copper extraction , leaching , hydrometallurgy