13794

بررسي روش‌هاي ارزيابي پايداري طولي خط‌آهن

1401

جبارعلي ذاكري - سيدعلي مسيبي

تامين ايمني سير و حركت مهم‌ترين موضوع در مديريت سيستم‌هاي حمل و نقلي است. در حمل و نقل ريلي موارد مختلفي مي‌توانند ايمني سير و حركت را به خطر بياندازند كه كمانش و گسيختگي ريل‌ از مهم‌ترين آن‌ها هستند. از آنجايي كه امروزه ساخت خطوط با جوشكاري پيوسته با توجه به مزايايي كه دارد در اولويت راه‌آهن‌هاي دنيا قرار گرفته است، جلوگيري از كمانش و گسيختگي ريل‌ها تحت اثر نيروي طولي اهميت بيشتري پيدا كرده است. عوامل مختلفي مي‌توانند باعث شوند كه نيروي طولي در ريل‌ها ايجاد شود. مهم‌ترين و اصلي‌ترين عامل، تغييرات دما است. از آنجايي كه ريل تحت اثر تغييرات دما تغييرشكل مي‌دهد، اگر جلوي اين تغييرشكل گرفته شود، تغييرات دما منجر به ايجاد نيرو در ريل خواهد شد. در ريل‌هاي با جوشكاري پيوسته امكان انبساط و انقباض ريل‌ها فراهم نيست و عملا اين نوع ريل‌ها نمي‌توانند تغييرشكل دهند و به همين دليل نيروهاي طولي با شدت بزرگي در آن‌ها ايجاد مي‌شود. اگر تغييرات دما مثبت باشد و دماي ريل افزايش يابد نيروي طولي فشاري و اگر تغييرات دما منفي باشد نيروي طولي كششي در ريل ايجاد خواهد شد. در صورتي كه مقادير اين نيروها خيلي بزرگ شود مي‌تواند خطرآفرين باشد. نيروي طولي فشاري مي‌تواند باعث كمانش ريل و نيروي طولي كششي مي‌تواند باعث گسيختگي ريل و ايجاد ترك در ريل شود. هم كمانش و هم گسيختگي ريل مي‌توانند سازه‌ي خط‌آهن را دچار مشكل كنند و در نهايت منجر به خروج از خط قطار شوند و سير و حركت را مختل كنند و ايمني مسير را به خطر بياندازند. از آنجايي كه پيشگيري از وقوع اشكال در سازه، مقرون به صرفه‌تر از تعمير سازه است، پس بايد همواره پايداري سازه‌ي خط‌آهن را مورد بررسي قرار داد تا قبل از وقوع حادثه بتوان اقدامات لازم را انجام داد. راهكاري كه در اين سمينار در مورد اين مسئله ارائه شده است ارزيابي پايداري طولي خط با استفاده از روش‌هاي معتبر علمي و به صورت منظم و برنامه‌ريزي شده است. در اين سمينار چند روش براي ارزيابي پايداري طولي خط‌آهن معرفي شده است و به تجربيات استفاده از اين روش‌ها در كشورهاي مختلف اشاره شده است. در نهايت اين روش‌ها از لحاظ اعتبار علمي، ميزان تخريب سازه، مدت زمان انجام آزمايش و دستگاه‌هاي ‌‌مورد نياز براي انجام آزمايش، با يكديگر مقايسه شده‌‌اند ‌‌و مزايا و معايب هر كدام ذكر شده است. محققين اين روش‌ها را در محيط‌هاي آزمايشگاهي و ميداني مورد بررسي قرار داده‌اند و نتايج آزمايش‌هاي آن‌ها كارآمدي اين روش‌ها را تاييد مي‌كند. به طور كلي منظور از ارزيابي پايداري طولي خط اندازه‌گيري سه شاخص نيروي طولي، تنش طولي و دماي خنثاي ريل است. با بررسي و اندازه‌گيري اين شاخص‌ها مي‌توان پايدار بودن خط‌آهن را در راستاي طولي بررسي كرد و در صورتي كه مشكلي وجود داشته باشد، مي‌توان با استفاده از روش‌هايي مثل ‌تنش‌گيري و... كه مورد بحث اين سمينار نيست، سازه‌ي خط‌آهن را تعمير كرد و از وقوع حادثه جلوگيري كرد. در فصل آخر مقايسه‌اي هم بين اين روش‌ها انجام خواهد شد و مزايا و معايب هر كدام از آن‌ها بيان مي‌شود.

10/30/2023 12:00:00 AM

83875

1403/07/09

نيروي طولي , كمانش خط آهن , دماي خنثي ريل , پايداري طولي خط آهن , فركانس ارتعاش