14374

مروري بر معرفي، سنتز و ويژگي‌هاي مواد دوبعدي با كاربرد دنداني

1400

دكتر هاجر قنبري-دكتر مريم تاج آبادي

با سنتز موفقيت‌آميز گرافن در سال 2004، خانواده‌ي جديدي از مواد با ساختار و ويژگي‌هاي منحصربه‌فرد معرفي شدند. اين خانواده، شناخته‌شده با نام مواد دوبعدي، طي دو دهه‌ي گذشته، بسيار مورد توجه قرار گرفته‌اند و افزون‌بر گرافن، بلورهاي دوبعدي ديگري، نظير هيدروكسيدهاي دوگانه‌ي لايه‌اي، نيتريدبور هگزاگونال، دي‌كالكوژنيد‌فلزات واسطه، فسفر سياه، كربونيتريد گرافيتي، سيليسن، ژرمانن و پروسكايت دوبعدي را نيز دربرگرفته‌اند. مواد دوبعدي، به روش‌هاي مختلفي سنتز مي‌شوند كه از جمله‌ي آن‌ها مي‌توان به رسوب شيميايي بخار، رسوب فيزيكي بخار، رسوب پالس ليزري، رونشيني پرتو مولكولي، سنتز به روش مرطوب، لايه‌برداري مكانيكي، نفوذ بين‌لايه‌اي، نازك‌كردن با اچ واكنشي و لايه‌برداري فاز مايع اشاره كرد. مواد دوبعدي در زمينه‌هاي مختلفي اعم از انرژي، الكترونيك، حسگرها و پزشكي كاربرد داشته‌‌اند. اين مواد در حوزه‌ي دهان و دندان نيز به‌كاررفته‌اند و در بخش‌هاي مختلف، به كمك علم دندانپزشكي آمده‌اند. گرافن و مشتقات آن كه ويژگي‌هاي مكانيكي استثنايي دارند، افزون‌براين كه توانسته‌اند ويژگي‌هاي مكانيكي مواد دنداني را بهبود دهند، با ايجاد گونه‌هاي فعال اكسيژن و به دام انداختن ريزاندامگانان، ويژگي‌هاي ضدميكروبي را نيز در مواد دنداني تقويت كرده‌اند؛ ضمن‌اين‌كه توانسته‌اند محيط مناسبي را براي رشد و تكثير سلول‌ها فراهم كنند. ضريب اصطكاك كم و مقاومت به خوردگي گرافن نيز مقاومت به خوردگي را در مواد دنداني فلزي افزايش و ضريب اصطكاك را در ابزارهاي فلزي ارتودنسي كاهش‌داده‌است. ساختارهاي لايه‌اي لاپونيت و هيدروكسيدهاي دوگانه‌ي لايه‌اي توانسته‌اند پادزيست‌ها را با موفقيت بارگيري كنند. هيدروكسيدهاي دوگانه‌ي لايه‌اي براي رهايش كنترل‌شده‌ي فسفات و فلورايد نيز به‌كار رفته‌اند و در مورد فلورايد، توانايي جذب مجدد آن را در ساختار خود نشان‌داده‌اند. هيدروكسيدهاي دوگانه‌ي لايه‌اي در جذب تركيبات فرّار گوگرد كه مشكل گنده‌دمي در دهان ايجاد مي‌كنند، نيز موفق ظاهر شده‌اند. نيتريدبور يكي ديگر از مواد دوبعدي با استحكام بالا است كه به‌عنوان پركننده، استحكام مواد دنداني افزايش‌داده‌است. هدف از اين مرور آشنايي با تركيبات دوبعدي، روش‌هاي سنتز آن‌ها و كاربردهاي آن‌ها به عنوان مواد دنداني است.

9/3/2022 12:00:00 AM

85467

1403/10/10

A review on the introduction, synthesis and characteristics of two-dimensional materials with dental applications

مواد دوبعدي , سنتز , مواد دنداني , مواد دنداني دوبعدي

Two-dimensional materials , synthesis , dental materials , 2D dental materials