15460

بررسي روش هاي تشخيص ربات در شبكه هاي اجتماعي

1403

دكتر مرضيه داودآبادي فراهاني

در سال‌هاي اخير، شبكه‌هاي اجتماعي به بستري فراگير براي تعاملات مجازي و تبادل اطلاعات بدل شده‌اند. همزمان با افزايش كاربران، حساب‌هاي خودكار موسوم به «ربات‌هاي اجتماعي» كه رفتار انساني را شبيه‌سازي مي‌كنند، رشد چشمگيري داشته‌اند. اين ربات‌ها با انتشار اطلاعات نادرست، دستكاري گفتمان عمومي و تأثيرگذاري بر روندهاي سياسي، به تهديدي جدي براي سلامت فضاي مجازي تبديل شده‌اند. شناسايي اين ربات‌ها به دليل پيچيدگي روزافزون، توانايي تقليد رفتار انساني و تكامل سريع، به يكي از چالش‌هاي اساسي در حوزه امنيت سايبري و تحليل داده‌هاي اجتماعي تبديل شده است. در اين بررسي، ابتدا مفاهيم پايه، انواع ربات‌ها، تهديدها و چالش‌هاي كليدي مانند كمبود داده‌هاي برچسب‌خورده و ظهور ربات‌هاي مبتني بر مدل‌هاي زباني بزرگ تشريح شده‌اند. سپس، يك دسته‌بندي جامع از رويكردهاي تشخيص ارائه مي‌گردد كه شامل روش‌هاي قاعده-محور، رويكردهاي مبتني بر يادگيري ماشين كلاسيك (متكي بر ويژگي‌هاي پروفايل، محتوا و زمان)، و روش‌هاي پيشرفته مبتني بر يادگيري عميق (به‌ويژه مدل‌هاي مبتني بر متن مانند مبدل‌ها و مدل‌هاي مبتني بر گراف مانند شبكه‌هاي عصبي گرافي) است. تحليل‌هاي انجام‌شده نشان مي‌دهد كه روندهاي پژوهشي از مدل‌هاي ايستا و مبتني بر مهندسي ويژگي، به سمت رويكردهاي تركيبي، چندوجهي و مبتني بر گراف حركت كرده‌اند كه قادر به درك الگوهاي پيچيده رفتاري و ارتباطي هستند. اين مقاله با جمع‌بندي يافته‌ها، مقايسه تطبيقي رويكردها و شناسايي خلأهاي پژوهشي موجود، مسيرهاي آتي تحقيقات در اين حوزه را ترسيم مي‌نمايد.

11/5/2025 12:00:00 AM

88682

1404/09/06

A Survey of Bot Detection Methods in Social Networks

تشخيص ربات , شبكه هاي اجتماعي , يادگيري ماشين , الگوريتم هاي عميق , تحليل شبكه

Bot Detection , Social Networks , Machine Learning , Deep Algorithms , Network Analysis