15465

بررسي انواع قير و فرآيندهاي توليد آن از تركيبات سنگين نفتي

1401

دكتر وحيدي

چكيده قير، تركيبي هيدروكربني با رنگ قهوه‌اي تيره- سياه، به اَشكال جامد، نيمه‌جامد و بسيار ويسكوز، با خاصيت چسبندگي كه با منشاء طبيعي يا پالايشگاهي، عمدتاً حاوي هيدروكربن‌هايي با وزن ملكولي بالا است. فراوان‌ترين و پركاربردترين نوع قير، قير نفتي است كه از نظر فيزيكي يك مادة همگن(Homogeneous) و از نظر شيميايي يك مخلوط ناهمگن (Heterogeneous) از تركيبات شيميايي مختلف است. اين مخلوط هيدروكربني عموماً شامل 90% اتم‌هاي كربن و هيدروژن و الباقي، نيتروژن، گوگرد و اكسيژن و مقاديركمي از فلزات نيكل، آهن، منيزيم و… است. قير از لحاظ رفتاري ماده‌اي است كه در دماي محيط نه رفتار يك ماده الاستيك را دارد و نه يك ماده ويسكوز، بلكه رفتار قير شامل تركيبي از اين دو حالت يعني رفتار ويسكوالاستيك دارد. اين ماده به طور كامل در دي‌سولفيدكربن(CS2) ، تري‌كلرواتيلن (C2HCl3) و زايلن (C6H4(CH3)2) قابل انحلال است. انواع قيرها شامل قيرهاي اصلاح‌شده، امولسيوني، دميده، درياچه¬اي و قيرسنگ¬ها مي¬شود كه هركدام بسته به ويژگي¬هاي فيزيكي و شيميايي، در مصارف مختلفي از جمله راه-سازي، عايق¬كاري، پوشش و صنعت مورد استفاده قرار مي گيرند. خوراك واحدهاي توليد قير، ته مانده برج تقطير تحت خلأ (Vacuum Bottom) پالايشگاه¬ها مي¬باشد. اگرچه مي¬توان قير به دست آمده از برج خلأ را به طور مستقيم استفاده نمود، اما در پاره¬اي از اوقات قير خروجي از برج خلأ از خواص فيزيكي مناسب برخوردار نبوده و مي¬بايست اصلاحاتي روي خواص آن صورت پذيرد، كه مهم¬ترين آن¬ها عبارتند از هوادهي براي توليد قير دميده با نقطه نرمي بالا و نفوذپذيري كم، امولسيون سازي براي توليد قير براي مصارف سرد و كاهش آلودگي زيست محيطي و اصلاح با پليمر براي توليد قير¬هاي پليمري با عملكرد بهبود يافته در دماهاي مختلف. در اين پژوهش، روش‌هاي توليد قير شامل هوادهي براي قير دميده، امولسيون سازي براي قيرهاي سرد و اصلاح با پليمر براي بهبود خواص قير بررسي شده است. همچنين چالش‌هاي فرآيندي توليد و راهكارهاي بهينه سازي آن تحليل گرديده و پيشنهاداتي براي بهبود كيفيت قير ارائه شده است. هدف، ارتقاي عملكرد قير در كاربردهاي صنعتي و راه‌سازي است. واژه¬هاي كليدي: قير، آسفالتن، اكسيداسيون قير، هوادهي، قير امولسيوني، قير پليمري

11/19/2025 12:00:00 AM

88691

1404/09/09