16559

بررسي ريزساختار و خواص زيست¬ تخريب پذيري آلياژهاي پايه آهني

1401

مريم صالحي - حميدرضا كوهدار

زيست‌ماده به مجموعه¬اي از مواد گفته مي‌شود كه درقسمت‌هاي مختلف بدن كاشته مي‌شوند و بدون تغيير در ساختار زيستي بافت ميزبان يا ايجاد سميت براي بدن تا مدت ها در بدن باقي مي‌مانند. در برخي ازكاربردها حضور دائمي ايمپلنت در بدن افراد، به منظور جلوگيري از آسيب مجدد ضروري است ؛ به اين گونه مواد زيستي ايمپلنت هاي دائمي يا زيست‌ تخريب‌ ناپذير گفته مي‌شود. از جمله ايمپلنت هاي دائمي در بدن مي‌توان به آلياژ هاي كبالت-كروم-موليبدن، فولاد هاي زنگ‌نزن و آلياژهاي تيتانيوم و پلاتين اشاره كرد. اما با توجه به اينكه اكثر اين مواد پايه فلزي هستند و در زمان هاي طولاني در بدن اكسيد شده و باعث ايجاد آلرژي‌ و يا بيماري¬هاي گوناگوني مي‌شوند، اين مسئله مي‌تواند مهم‌ترين مشكل آن‌ها باشد. اما در برخي از اعضاي بدن، پس از بهبودي كامل بافت ميزبان، نياز به حضور زيست ماده، ضروري نيست يا حتي نياز به جراحي مجدد براي بهبود روند ترميم بافت و همچنين جلوگيري از انتشار يون هاي سمي در بدن وجود دارد. به همين دليل ايده استفاده از مواد زيست ‌تخريب پذير مطرح شد. يعني ايمپلنت مورد استفاده دچار خوردگي يا جذب در بدن مي‌شود. بيشترين تمركز محققان براي مواد زيست ‌تخريب پذير روي فلزات پايه منيزيم، روي و آهن بوده است. آلياژ-هاي منيزيم خواص مكانيكي مطلوبي دارند اما سرعت خوردگي بسيار بالايي داشته و قبل از تمام شدن دوره درمان بيمار تخريب مي¬شوند. هم¬چنين آزاد شدن يون هيدروژن نيز از جمله معضلات اين آلياژ¬ها است. آلياژ-هاي روي نرخ خوردگي مناسبي در بدن دارند و بدن مي¬تواند محصولات ناشي از خوردگي اين فلز را جذب كند؛ اما خواص مكانيكي ضعيفي دارند. آلياژ¬هاي پايه آهن خواص مكانيكي مطلوب، قابليت شكل دهي عالي و زيست سازگاري خوبي دارند؛ تنها محدوديت اين آلياژ¬ها نرخ خوردگي بسيار پايين آن¬هاست؛ براي حل اين مشكل مي¬توان راه¬هاي مختلفي از جمله: آلياژ سازي، پوشش دهي، روش¬هاي ساخت مختلف و... را به كار گرفت.

9/18/2023 12:00:00 AM

88924

1404/09/24