16598

روش هاي كاهش تداخل الكترومغناطيسي با استفاده از استاندار EN50238

1404

دكتر امين اوحدي - دكتر محمدعلي صنديد زاده

با گسترش استفاده از سامانه‌هاي تراكشن برقي و تجهيزات الكترونيكي در ناوگان ريلي، مسئلهٔ سازگاري الكترومغناطيسي به يكي از موضوعات حياتي در ايمني و قابليت اطمينان شبكه‌هاي ريلي تبديل شده است [12][13]. تداخل‌هاي الكترومغناطيسي ناشي از مبدل‌هاي قدرت، اينورترهاي PWM و جريان‌هاي بازگشتي در ريل‌ها مي‌توانند باعث بروز اختلال در عملكرد سامانه‌هاي حساس زيرساختي مانند مدارهاي ريل و محورشمارها شوند[2]. عملكرد نادرست اين سامانه‌ها، حتي در بازه‌هاي زماني كوتاه، ممكن است منجر به بروز خطا در تشخيص حضور قطار و در نتيجه تهديد ايمني بهره‌برداري گردد. استاندارد EN 50238 كه توسط كميته فني CENELEC تدوين شده است، به‌عنوان مرجع اصلي ارزيابي سازگاري بين ناوگان و سامانه‌هاي آشكارسازي قطار شناخته مي‌شود. اين استاندارد در چند بخش منتشر شده است؛ بخش اول (EN 50238-1:2019) به فرآيند كلي ارزيابي و مشخصه‌سازي مي‌پردازد و بخش سوم (EN 50238-3:2023) حدود و الزامات ويژهٔ محورشمارها را تعيين مي‌كند. در اين سمينار، ابتدا ساختار و الزامات استاندارد EN 50238 تشريح شده و سپس عملكرد سامانه‌هاي آشكارسازي قطار و عوامل مؤثر بر تداخل الكترومغناطيسي مورد بررسي قرار گرفته است. سپس روش‌هاي آزمون و مشخصه‌سازي ناوگان شامل اندازه‌گيري جريان‌هاي بازگشتي، ميدان مغناطيسي و ولتاژ تفاضلي محور مطابق با الزامات استاندارد تحليل گرديده است. در ادامه، با استفاده از داده‌هاي آزمايشي و شبيه‌سازي عددي، حدود مجاز تعيين و روش‌هاي كاهش تداخل در سه سطح منبع، مسير و گيرنده ارائه شده‌اند. نتايج حاصل نشان مي‌دهد كه با اجراي اقدامات اصلاحي نظير نصب فيلترهاي LC در خروجي اينورتر، طراحي سيستم زمين چندنقطه‌اي و شيلدينگ كابل‌هاي سيگنال، مي‌توان سطح ميدان‌هاي مزاحم و جريان‌هاي بازگشتي را تا بيش از 30٪ كاهش داد و معيارهاي سازگاري الكترومغناطيسي را برآورده ساخت. در نهايت، پيشنهادهايي براي بومي‌سازي استاندارد EN 50238 در ايران، ايجاد مركز آزمون ملي EMC ريلي و الزام توليدكنندگان ناوگان به دريافت گواهي سازگاري ارائه گرديده است. اين پژوهش نشان مي‌دهد كه اجراي نظام‌مند الزامات EN 50238 مي‌تواند موجب افزايش ايمني عملكردي (Functional Safety)، بهبود قابليت اطمينان محورشمارها و كاهش اختلالات ناشي از EMI در شبكه‌هاي ريلي كشور شود.

12/9/2025 12:00:00 AM

89025

1404/09/30

Methods for Reducing Electromagnetic Interference Using the EN 50238 Standard