كيفيت آب پيكره‎هاي آبي در ابعاد زماني و مكاني متاثر از منابع آلاينده نقطه‎اي و غيرنقطه‎اي ورودي به آنها، فرآيندهاي انتقال و چرخش جرم، زمان ماند آلودگي در پيكره آبي و ... است. بنابراين حفاظت كيفيت منابع آبي و/يا بهبود آن با كنترل آلودگيهاي ورودي از حوضه آبريز بالادست و/يا نحوه طراحي-بهره‎برداري سازه‎هاي آبي قابل دستيابي خواهد بود. اقدامات كنترل بارهاي آلودگي در سطح حوضه آبريز با تخصيص بهينه بارهاي آلودگي در حوضه آبريز بالادست و تاثيرگذاري بر هيدروديناميك جريان با مديريت سياست بهره‎برداري از مخزن (در قالب برداشت انتخابي) و/يا نحوه طراحي مخزن ميسر خواهد گرديد. عموما، مسئله تخصيص بار آلودگي شامل مشخص كردن ميزان تخليه مجاز يا ميزان حذف مورد نياز از تعدادي منبع نقطه‎اي در حوضه به منظور دستيابي به پاسخ هاي رضايت بخش كيفيت آب در پيكره آبي گيرنده مي‎باشد. تابع هدف در اغلب مسائل تخصيص بهينه بار آلودگي، بيشينه نمودن منافع اقتصادي يا كمينه كردن هزينه‎هاي تصفيه مي باشد در حاليكه قيود، تضمين كردن رضايت بخشي پاسخ هاي كيفيت آب در پيكره آبي هستند. با توجه به امكان ارزيابي پاسخ هاي كيفيت آب پيكره آبي پذيرنده توسط مدل‎هاي شبيه سازي كيفيت آب، مسائل تخصيص بار آلودگي نيازمند استفاده از رويكردهاي شبيه سازي_بهينه سازي به منظور انتخاب بهترين گزينه تخصيص و حذف بار آلودگي منابع مختلف آلاينده مي باشند در حاليكه استاندارد هاي كيفيت آب به نحو رضايت بخشي برآورده شوند. احداث مخازن آب سطحي با هدف ذخيره‎سازي و افزايش امكان دسترسي زماني و مكاني مناسب منابع آبي سبب انسداد جريان رودخانه و تغيير در هيدرولوژي و مورفولوژي آن مي‎گردد. علاوه بر تغييرات هيدرولوژيكي جريان، فرآيندهاي فيزيكي، شيميايي و بيولوژيكي جريان آب ساكن نيز تغيير خواهد نمود و سبب تغيير در كيفيت آب مخازن مي‎گردد. مديريت بهره برداري از مخازن با در نظر گرفتن توام اهداف كمي و كيفي تلاش در جهت حفاظت از كيفيت منابع آبي است كه با صرف هزينه‎هاي هنگفت براي تامين نيازهاي مصرفي و/يا غير مصرفي ذخيره گرديده‎اند. مديريت سياست بهره‎برداري از مخزن در ساختار برداشت انتخابي با تغيير در زمان ماند منابع آبي و فرآيندهاي چرخش و انتقال جرم و انرژي در مخزن در سرنوشت و انتقال آلودگي در جريان خروجي و نيز شرايط كيفي مخزن اثرگذار خواهد بود. تاثيرگذاري بر فرآيندهاي چرخش جرم و انرژي در پيكره آبي سبب تغيير در دماي آب مخزن، ضرايب واكنش، زمان ماند لازم براي رخداد واكنشهاي فيزيكي، شيميائي و بيولوژيكي گرديده و بر سرنوشت و انتقال پارامترهاي كيفيت آب مخزن و نيز خروجي آن تاثير خواهد داشت. مديريت بهره‎برداري از مخزن از طريق كنترل حجم، زمان و محل برداشت آب از مخزن مي‎تواند صورت مي‎پذيرد. به اين ترتيب با تعريف سناريوهاي بهينه بهره‎برداري از مخزن مي‎توان بر اصلاح كيفيت و/يا بهبود كيفيت منابع آبي مخزن اعمال مديريت نمود. مديريت و حفاظت از كيفيت منابع آبي مخازن با استفاده از روشهاي مديريت بارهاي آلودگي در سطح حوضه آبريز و مديريت بهره برداري از مخزن به صورت توامان، مستلزم بكارگيري تكنيكها و ابزارهاي با قابليتهاي كافي و مناسب مدلسازي در سطح حوضه آبريز و پيكره‎هاي آبي و رويكردهاي تحليل سيستمي است تا امكان مواجهه با چالشهاي پيچيدگي فرآيندها، اندركنش و تعدد متغيرهاي تصميم و حالت، اهداف چندگانه و گاها متضاد و ... فراهم گردد.

1/16/2017 12:00:00 AM

54346

1397/04/11