بررسي اثر اندركنش خاك-سازه بر عملكرد پل‎ها

93-94

دكتر غلامرضا قدرتي اميري

پل‎ها از موارد اصلي و پر اهميت شريان‎هاي حياطي كشور هستند كه ايمني آن‎ها در برابر عوامل مخرب مانند زلزله، از نظر اقتصادي، اجتماعي، سياسي و نظامي نقش بسيار مهمي را ايفا مي‎كنند. زلزله‎هاي دو دهه اخير ژاپن، تركيه و آمريكا نشان داد كه مقاومت سازه‎اي پل‎ها در برابر زلزله كافي مي‎باشد. تحقيقات زيادي در اين زمينه انجام گرفته، اما پراكندگي اين يافته‎ها، عدم ارتباط مناسب بين مهندسي ژئوتكنيك و سازه و سهولت بيشتر در تحليل سازه‎ها، موجب شده كه عموماً از اثر اندركنش خاك-سازه در طراحي پل‎ها صرف نظر شود. اين فرض تنها در حالتي كه سازه بر روي بستر سنگي مستقر باشد، درست است. در مطالعات اخير براي جلوگيري از آسيب‎هايي نظير جدا شدن سازه از فونداسيون و شكست ناگهاني در سازه‎هاي خاص اثرات اندركنش خاك-سازه در نظر گرفته مي‎شود. با بررسي حركات فونداسيون سازه، مشخص مي‎شود كه حركات لرزه‎اي زمين در غياب سازه كاملاً متفاوت مي‎باشد. بنابراين وجود سازه موجب تغيير تحريك ورودي به سازه از طريق خاك مي‎گردد. اين روند كه در آن پاسخ خاك تحت تأثير حركت سازه و پاسخ سازه تحت تأثير حركت خاك قرار مي‎گيرد، اندركنش خاك-سازه نام دارد. اندركنش خاك-سازه مي‎تواند منجر به تغييرات مودال پل و تأثير مودهاي بالاتر در نوسان پل، لغزش نسبي تكيه‎گاه سازه، چرخش فونداسيون، تغيير ميزان نيروي لرزه‎اي وارد بر سازه و ميزان ميرايي سيستم سازه شود. براي تعيين ميزان اثرگذاري و شناخت بهتر و كامل‎تر رفتار لرزه‎اي پل‎ها تحت اثر اندركنش خاك-سازه در شرايط تكيه‎گاهي مختلف، از مدل‎هاي آزمايشگاهي و اجزاي محدودي خاك-سازه به طور مجزا ولي همزمان استفاده شده است. بنابراين به بررسي اثر اندركنش خاك-سازه و تأثيرات درنظرگيري و عدم درنظرگيري آن در طراحي پل‎ها مي‎پردازيم.

1/15/2017 12:00:00 AM

63165

1398/04/08