8090

بررسي و تحليل مباني مديريت (انتخاب و بهينه‌سازي) سبد پروژه‌ها با درنظر گرفتن شرايط عدم قطعيت

1396

دكتر عمران محمدي

در اين سمينار ابتدا به تشريح مفاهيم پروژه و مديريت پروژه مي‌پردازيم. در ادامه بيان مي‌گردد كه امروزه اكثر شركت‌ها و سازمان‌ها، بر روي چندين پروژه فعاليت مي‌نمايند و از اينرو اهميت استفاده از سبد پروژه براي اين سازمان‌ها مشخص مي‌شود. سبد پروژه مجموعه‌اي از پروژه‌ها، طرح‌ها و برنامه‌ها است كه مديريت اين موارد را آسانتر و موثرتر نموده و سازمان‌ها را در رسيدن به اهداف استراتژيك خود ياري مي‌كند. مديريت سبد پروژه در سطح كلان و در ارتباط تنگاتنگ با پلان استراتژيك سازمان قرار دارد و مديريت سبد پروژه، پروژه‌ها را با راهبردها، منابع و نظرات مديران ارشد سازمان هماهنگ مي‌نمايد. در ادامه روش‌هاي انتخاب سبد پروژه بيان شده كه برخي از آنها عبارت اند از: 1- روش‌هاي مبتني بر برنامه ريزي رياضي (برنامه ريزي عدد صحيح، خطي، پويا و ...) 2- مدل‌هاي بهينه‌سازي مبتني بر الگوريتم‌هاي تعاملي (ابتكاري و فرا ابتكاري) 3- روش‌هاي كلاسيك (مدل‌هاي امتياز دهي و مدل‌هاي دسته‌بندي) در ادامه اهداف مديريت سبد پروژه ذكر شده است كه برخي از آنها عبارت اند از: 1- حداكثر كردن ارزش سبد پروژه 2- توازن سبد (پرتفوليو) 3- تطابق با ساختار استراتژيك 4- تعداد صحيح پروژه‌ها سپس به بيان مفاهيم ريسك و عدم قطعيت و ارتباط اين مفاهيم با سبد پروژه پرداخته شده و رويكرد‌هاي عدم قطعيت از جمله تصادفي، فازي و استوار بيان شده و رويكرد استوارسازي و انواع روش‌هاي آن شرح داده شده‌است. در ادامه پيشينه تحقيق ذكر شده است كه اين پيشينه در 3 قسمت ارائه شده است. در قسمت اول به بررسي روند كلي مستندات و آثار منتشر شده در زمينه سبد پروژه ( قطعي و غير قطعي) پرداخته شده و مشخص گرديده كه بيش از 94 درصد مستندات و آثار منتشر شده در زمينه موردبحث، مقالات بوده‌اند و حدود 5 درصد نيز كتاب مي‌باشند. سپس تعدا مقالات منتشر شده در سال‌هاي مختلف ذكر شده و نشان داده شده است كه توجه به اين موضوع از سال 2002 ميلادي شتاب گرفته است و مجموع آثار منتشر شده در زمينه سبد پروژه بيش از 1560 مستند مي‌باشد. در قسمت دوم روند كلي مقالات انتشار يافته در زمينه سبد پروژه غير قطعي (تحت عدم قطعيت) بيان گرديده است. برخي نتايج بدست آمده از اين بخش عبارت اند از: اولين مقاله در اين زمينه در سال 1970 انتشار يافته و از سال 2007 ميلادي روند انتشار مقالات در اين حوزه رشد چشمگيري داشته است. تا پايان سال 2020 ميلادي، بيش از 280 مقاله در زمينه سبد پروژه تحت عدم قطعيت منتشر شده و روند انتشار مقالات در اين حوزه صعودي مي‌باشد. كشور ايران، چين و امريكا بيشترين مقالات در اين حوزه را به خود اختصاص داده‌اند. مقالات كشورهاي فنلاند، امريكا و چين در اين حوزه بيشترين مجموع استناد را دريافت نموده‌اند و كشور ايران در جايگاه پنجم قرار دارد. مقاله‌اي كه تاكنون در اين زمينه بيشترين استناد را دريافت كرده است متعلق است به آقاي WANG J كه مقاله ايشان تاكنون بيش از 200 استناد دريافت كرده است. سپس مراكز علمي و ژورنال هاي پيشرو در اين حوزه معرفي شده‌اند و همچنين فعال ترين نويسندگان در اين حوزه مشخص شده‌اند كه آقايان محققي و موسوي از كشورمان هريك با 10 مقاله در اين حوزه بيش‌ترين فعاليت را نموده و بالاتر از سايرين از لحاظ تعداد مقاله قرار مي‌گيرند. روند آثار نويسندگان در طي سالهاي مختلف نيز مورد بررسي قرار گرفته است. در ادامه حوزه‌هاي كاربرد مقالات سبد پروژه تحت عدم قطعيت بيان شده و كليد واژه‌هاي پر تكرار توسط نويسندگان و ژورنال‌ها مورد بررسي قرار گرفته و روند استفاده از آنها طي ساليان اخير مشخص شده و نتيجه حاصله اين است كه تصميم گيري، سرمايه گذاري و مديريت پروژه، از پركاربردترين كليدواژه‌هاي ژورنالي هستند و روند استفاده از آنها رو به رشد است و كليدواژه‌هاي انتخاب سبد پروژه، عدم قطعيت و مديريت سبد پروژه بيشتر از ساير كليدواژه‌ها توسط نويسندگان بكار رفته و بر اساس نتايج بررسي‌ها، فعاليت در حوزه‌هايي نظير بررسي و ارائه رويكردهاي انتخاب سبد پروژه، تركيب موضوع سبد پروژه با عدم قطعيت و تصميم گيري در حال حاضر بيشتر توصيه مي‌گردد. در قسمت سوم، به بررسي مقالات در حوزه مطالعات آكادميك پرداخته شده است. در ادامه منابع مورد استفاده ذكر شده است.

1/19/2021 12:00:00 AM

70222

1399/11/25

Review and analysis of the basics of management (selection and optimization) of the project portfolio, taking into account the conditions of uncertainty

انتخاب سبد پروژه , عدم قطعيت , مديريت سبد پروژه , تصميم گيري

projec portfolio selection , uncertainty , project portfolio management , Decision making