8115

بررسي انواع روش‌هاي داده‌كاوي در پيش‌بيني تركيبات موثر دارويي

1400-1399

دكتر حسين رحماني

پيشرفت‌هاي اخير در زمينه ذخيره حجم زياد داده‌هاي‌ مربوط به سلامت افراد به صورت الكترونيكي باعث شده است فرصت‌هاي جديدي براي مطالعات دارويي ايجاد شود. يكي از جدي‌ترين نگراني‌ها در زمينه بهداشت جهاني اثرات متقابل بين دارو‌ها است كه زماني ايجاد مي‌شود كه چند دارو باهم تجويز و فرد مجبور به مصرف بيش از يك دارو به صورت همزمان باشد. اثر دارو‌ها بريكديگر مي‌تواند شامل افزايش اثر يك دارو، كاهش اثر دارو و در مواردي باعث ايجاد اثرات جديد شود. بروز تداخل دارويي ممكن است باعث بيماري فرد و حتي در شرايطي باعث مرگ مصرف‌كننده شود بنابراين بر اساس شدت اثر راهكار‌هاي مختلفي همچون تذكر در برگه راهنما يا جمع‌آوري دارو از سطح بازار درنظر گرفته مي‌شود. به همين دليل توانايي پيش‌بيني اين اثرات دارويي از زمينه تحقيقاتي مهم و پراهميت است. تحقيقات نشان داده است كه تركيب داروها در مقايسه با تجويز دارو به صورت منفرد در معالجه چندين بيماري پيچيده مانند سرطان، فشار‌خون و بيماري‌هاي مسري اثر بخشي بيشتر و عوارض جانبي كمتري را به‌همراه دارد و توجه محققان و شركت‌هاي دارويي بسياري را به خود جلب كرده است. تاثيرات تركيب دارو‌ها مي‌تواند هم‌افزايي يا متعارض باشد. يك تركيب دارويي در صورتي هم‌افزايي دارد كه تاثير تركيب داروها بيشتر از مجموع تاثير آن‌ها به صورت انفرادي باشد و در حالت عكس با يكديگر در تعارض هستند. از طرفي شناسايي تركيبات جديد دارويي (به عنوان مثال تركيب دوتايي، سه‌تايي) به عنوان يك روش درماني موثر به دليل زياد بودن تعداد حالات تركيب داروها زمان‌بر و پرهزينه است و استفاده از روش‌هاي محاسباتي براي پيش‌بيني تركيبات دارويي موثر باعث محدود كردن تعداد آزمايش‌هاي تجربي مي‌شود. بنابراين مطالعه تركيبات دارويي به وضوح يك زمينه تحقيقاتي مهم و پراهميت است. تشخيص نوع تركيب دارويي و ايجاد تركيبات جديد هم‌افزايي يا تعيين بهترين تركيب خاص يك بيماري يك مشكل پيچيده است به طوري كه اگر به صورت آزمايش‌هاي تجربي انجام شود زمان‌بر و پرهزينه مي‌باشد به همين دليل از روش‌هاي محاسباتي استفاده مي‌شود. در اين سمينار به بررسي انواع روش‌هاي داده‌كاوي در پيش‌بيني تركيبات موثر دارويي از جمله روش‌هاي تحليل شبكه، يادگيري ماشين و يادگيري عميق مي‌پردازيم و ويژگي‌هاي مورد استفاده در اين روش‌ها را مورد بررسي قرار مي‌دهيم.

12/30/2020 12:00:00 AM

70271

1399/10/18

Examining a variety of data mining methods in predicting effective drug combinations

اثر متقابل دارويي , تركيبات موثر دارويي , هم‌افزايي , يادگيري ماشين , تحليل شبكه

Drug Interactions , Effective Drug combination , Synergistic , Machine Learning , Network Analysis