9727

تحليل آسيب پذيري پل ها در برابر سيلاب

1399

دكتر محسنعلي شايانفر

پل‌ها يكي از مهمترين شريان‌هاي حياتي هستند كه در معرض انواع مختلف خطرات طبيعي از جمله سيلاب قرار دارند. علاوه بر آبشستگي پايه پل،‌ تغييرات مقطع عرضي رودخانه به واسطه رسوبگذاري و يا تجاوزات به بستر و حريم رودخانه مي‌تواند سبب افزايش سطح آب و سرعت جريان در زمان سيلاب و افزايش ريسك خرابي پل گردد. تحقيقات در خصوص آسيب‌پذيري پل‌ها در اثر سيلاب با در اختيار داشتن منحني‌هاي شكنندگي پل‌ها امكان‌پذير است. اين منحني‌ها‌ يكي از موارد بسيار كليدي در تعيين ميزان آسيب‌پذيري است . مسئله خرابي پل، يك مساله چند رشته‌اي است و تركيبي از چندين شاخه مهندسي هيدروليك، ژئوتكنيك، سازه، ترافيك و... مي‌باشد. به همين دليل ارزيابي كامل آسيپ‌پذيري پل نيازمند هماهنگي بين شاخه‌هاي مختلف مطالعات مي‌باشد. با بررسي مكانيسم‌هاي خرابي ارائه شده در منابع مختلف، آبشستگي و نيروي هيدروديناميك وارد بر عرشه به عنوان مهمترين مكانيسم‌هاي خرابي براي پل‌ها در سيلاب شناخته شده است. روسازه پل شامل عرشه و شاه‌تيرها بيشتر در برابر نيروي هيدروديناميك سيلاب آسيب‌پذير هستند و زيرسازه شامل فونداسيون، شمع، پايه‌ها و كوله‌ها بيشتر در برابر خطر آبشستگي و نشست آسيب‌پذير هستند. مرور منابع مختلف نشان ميدهد بدليل وابستگي آبشستگي به متغيرهاي مربوط به مشخصات ژئوتكنيك پي در محل پايه‌ها و مشخصات سيلاب مانند زمان پيك سيلاب و زمان رسيدن به تعادل آبشستگي كه تابعي از دانه‌بندي ذرات بستر مي‌باشد، منحني‌هاي شكنندگي بدست آمده براي خرابي پل در اثر آبشستگي براي يك منطقه خاص با مشخصات ژئوتكنيكي خاص بوده و عموما براي مناطق ديگر قابل استفاده نمي‌باشد. همچنين ميزان آسيب‌پذيري زير سازه پل در برابر آبشستگي با انجام بازرسي‌هاي دوره‌اي قابل شناسايي و با انجام اقدامات ترميمي در قسمت‌هايي كه دچار آبشستگي شده است قابل كنترل مي‌باشد. در مقابل آسيب پذيري روسازه پل كمتر قابل پيش‌بيني، شناسايي و كنترل از طريق بازديدهاي ميداني است. در بسياري مناطق به منظور كاهش هزينه احداث پل، عموما سازه پل به گونه‌اي ساخته مي‌شود كه سبب تنگ‌‌شدگي در مقطع رودخانه مي‌گردد. در سيلاب فروردين 98 عرشه بسياري از پل‌ها به دليل تنگ‌شدگي در محل احداث پل و افزايش فشار بر عرشه تخريب گرديدند. با در نظر گرفتن اين مسائل در مطالعات حاضر تخريب عرشه به علت نيروي هيدروديناميك سيلاب به عنوان مكانيسم خرابي مورد بررسي قرار گرفته است.

12/6/2020 12:00:00 AM

71998

1400/06/08

Vulnerability analysis of bridges against floods

سيلاب , پل , قابليت اعتماد , نيروي هيدروديناميك

Flood , Bridge , Reliability Index , Hydrodynamic Force