9950

بررسي روش هاي آماري تخمين احتمال رويداد اصلي در صنايع فرايندي

1400-1401

دكتر محمد امين ثباتي

دكتر سروش برادران

مروزه احتماالت نقش بهسزايي در زندگي بشر ايفا ميكنند و در بسياري از رشتههاي علمي و مهندسي كاربرد فراوان دارند. افزايش نياز بشر به انرژي و گسترش صنايع نفت و گاز و پتروشيمي، موجب افزايش حجم مواد در گردش در صنايع فرايندي و به دنبال آن گسترش حوادث فرايندي شدهاست. ارزيابي ريسك يك ابزار موثر جهت شناسايي مخاطرات فرايندي وكاهش حوادث است. مهم ترين مرحله ارزيابي ريسك تخمين احتمال وقوع حادثه است. در اين پژوهش به بررسي روشهاي تخمين احتمال وقوع رويدادهاي فرايندي پرداخته شده است. پس از بررسي روشهاي تخمين احتماالت، نتايج حاصل نشان ميدهد كه در دهههاي اخير روشهاي كمي و هيبريدي به جهت ارائه نتايج به شكل عددي، بيشتر مورد توجه قرار گرفته اند. با توجه به مطالعات صورتگرفته، روشهاي تخمين احتمال وقوع رويدادها را ميتوان به دودسته تقسيم كرد:1 -تخمين احتمال وقوع رويداد با استفاده از ابزارهاي ديناميك 2 -تخمين احتمال وقوع رويداد با استفاده از ابزارهاي استاتيك. پس از بررسي نقضهاي موجود در ابزارهاي استاتيك و عدم توانايي آنها جهت تخمين احتماالت متغير با زمان، به معرفي ابزارهاي ديناميك كه موجب بهبود ابزارهاي استاتيك ميشوند پرداخته شد. از جمله پركاربرد ترين مدلهاي مورد استفاده در ابزارهاي ديناميك شبكه بيزين و منطق فازي هستند. اين مدلها عدم قطعيت موجود در روشهاي رايج را به شكلي موثر كاهش ميدهند. منطق فازي با عدم قطعيت موجود در دادههاي خرابي و نظرات كارشناسان مقابله ميكند و شبكه بيزين احتماالت وقوع رويدادها در آينده را، با استفاده از بهروزرساني دادههاي نرخ خرابي در گذشته تخمين ميزند. بررسي نتايج حاصل از پيادهسازي اين دو مدل و تركيب آنها در واحدهاي فرايندي مختلف نشان ميدهد كه با استفاده از شبكه بيزين و منطق فازي، ميتوان تغيرات رفتار سيستمها در طي زمان، وابستگي پارامترهاي مختلف به يگديگر، و تركيبي از رويدادهاي مختلف و حالتهاي خرابي چندگانه را پيشبيني نمود. همچنين در طي مطالعه اهميت ثبت دادههاي مربوط به حوادث و شبه حوادث در صنايع، با توجه به شرايط متفاوت و خاص هر صنعت اثبات ميشود. در نهايت جهت بهبود مطالعات آينده و تخمينهاي دقيقتر احتماالت وقوع رويدادها و و پيامدهاي آن در صنايع فرايندي، پيشنهاداتي ارائه شدهاست كه به تفصيل به آن پرداخته ميشود.

10/18/2021 12:00:00 AM

72738

1400/08/13

Investigation of statistical methods for estimating the probability of top event in industrial process

ايمني فرايند، تخمين احتمال، ارزيابي ريسك كمي، عدم قطعيت، شبكه بيزين، منطق فازي

Process safety, quantitative risk assessment, fuzzy logic, Bayesian network, uncertainty