11440

11440

باززنده سازي مفهوم سكونت با توجه به الگوهاي مسكن سنتي شيراز

كارشناسي ارشد

معماري - مسكن

دي ماه 1391

دي ماه 1391

دكتر غلامحسين معماريان

چكيده مسكن يكي از دغدغه¬هاي بشري است كه بسياري از صاحب¬نظران به دنبال وجوه كيفي آن هستند. مفهوم زندگي و مفاهيم مرتبط با آن تا حد زيادي در خانه¬هاي امروز تغيير يافته و مسكن از جايگاهي اصلي براي تامين بخش عظيمي از نيازهاي مادي و معنوي انسان، به يك خوابگاه تبديل شده است كه حتي گاهي عملكرد خوابيدن را آنطور كه بايد و شايد تامين نمي-كند لذا ضرورت دارد با تكيه بر وجوه كمي و كيفيِ مفهوم سكونت، اين مفهوم را در خانه¬هاي امروز احيا نمود.در اين پايان¬نامه تلاش شده است كه با رويكرد پديده¬شناسانه (تلفيق دو رويكرد پديدارشناسي و گونه¬شناسي) ضمن شناخت گونه¬هاي مسكن سنتي شيراز، به دركي تازه از روابط بين باشنده¬ي يك خانه شيرازي و خانه ي او رسيد، رابطه¬اي كه تحتِ تاثيرِ فعّاليّت¬ها، عملكردها، ويژگي¬هاي فرهنگي- اجتماعي و احساسات فرد ماداميكه در مكان قرار مي¬گيرد، است. در اين راستا از طريق جمع¬آوري اطلاعات كتابخانه¬اي و ميداني چون عكس، فيلم، ضبط صدا، كروكي و مصاحبه نيمه¬ساختاري با افرادي كه تجربه بودن در خانه¬هاي شيراز را داشته¬اند (در مجموع 15 نفر) و ثبت خاطرات آن¬ها، به داده¬هايي رسيديم كه با روش تحليلي- تفسيري به بررسي آن¬ها پرداخته شده است. اين پايان¬نامه در نهايت به نگاه جديدي از خانه¬هاي سنتي شيراز مي¬رسد، كه در آن تنها كالبد مطرح نبوده و مفاهيمي چون: عدم احساس غربت، تعلّق به مكان، احساس آرامش (امنيت، آسايش)، حرمت و حريم، شادي و خوشي، صفا، احساس خوب، لذت، حال و هواي نوراني، احساس شاعرانگي، رهايي و آزادي، زيبايي، رنگ، همكاري با يكديگر، احساس همدلي، وجود اعتقادات قوي و حضور طبيعت؛ جز جدايي ناپذير اين نگاه به حساب مي¬آيد و همين مفاهيم است كه فضاي خانه¬هاي ديروز را دلپذير و رضايت¬بخش كرده و به آن جان و كيفيت انساني مي¬بخشد. با تكيه بر اين نگاه مي¬توان مفهوم سكونت را در خانه¬هاي امروزي احيا نمود، به گونه¬اي كه جريانِ زندگي در آن¬ها مشهود شود و به نيازهاي معنوي باشندگان اين خانه¬ها در كنار ديگر نيازهاي ماديشان پاسخ داده شود. كلمات كليدي : مفهوم سكونت، مسكن سنتي شيراز، رويكرد پديده شناسانه، باشنده ي يك خانه شيرازي، كيفيت انساني