11479

11479

پيش بيني تقاضاي مسافر در راه آهن جمهوري اسلامي ايران

كارشناسي ارشد

راه آهن - حمل و نقل ريلي

اسفند ماه 1391

اسفند ماه 1391

دكتر مسعود يقيني

چكيده اهميت بخش حمل و نقل به عنوان يكي از مهمترين بخش¬هاي زيربنايي هر كشور در تحرك و پويايي جامعه جهت دستيابي به اهداف برنامه¬هاي توسعه اقتصادي و اجتماعي كشور بر كسي پوشيده نيست. اما يكي از اصلي¬ترين عواملي كه مي¬تواند در امر سياست¬گذاري و برنامه¬ريزي¬هاي كلان مديران ارشد كشور به منظور تحقق اهداف فوق نقش هدايت كننده اي را ايفاء نمايد، وجود پيش بيني دقيق است. حال با توجه به هزينه بسيار زياد بخش ريلي در ساخت و توسعه خطوط و تامين ناوگان مورد نياز، اهميت پيش بيني در اين سيستم حمل و نقل، دو چندان مي¬شود. هدف از اين تحقيق پيش بيني هر چه دقيق¬تر تقاضاي مسافر در شبكه ريلي كشور مي باشد و براي اين منظور تقاضاي ماهيانه مسافر در مسير تهران- مشهد از سال 1383 تا سال 1389 در نظر گرفته شده و داده هاي سال¬هاي 1388 و 1389 به عنوان معيار ارزيابي انتخاب گرديده است. متغير هاي مستقل تحقيق عبارتند از: سال، ماه، ظرفيت ايجاد شده (تعداد صندلي ايجاد شده توسط شركت¬هاي حمل و نقلي)، توليد ناخالص داخلي (GDP) ، قيمت بنزين، قيمت گازوئيل، متوسط درآمد خانوار، متوسط هزينه خانوار. در اين مقاله از دو روش آريما و رگرسيون چند متغيره و شش روش شبكه عصبي مصنوعي شامل مدل هاي Quick، Dynamic، Multiple، RBFN، Prune و Exhaustive Prune جهت پيش بيني استفاده شده است. براي ارزيابي نتايج مدل ها از معيار ميانگين قدرمطلق خطا (MAE) استفاده گرديده است. نتايج نشان مي¬دهد كه مدل شبكه عصبي مصنوعي Multiple عملكردي بهتر از ساير مدل¬ها دارد. كلمات كليدي: پيش بيني،تقاضا، مسافر ريلي، شبكه عصبي، سري هاي زماني