11800

11800

واكاوي تجربه فعاليت‌هاي خلاقانه در ذهن تازه‌كاران رياضي و شناسايي مدلي براي عوامل موثر بر اين فعاليت‌ها

دكتري

رياضي

فروردين 1392

فروردين 1392

دكتر مهدي نجفي‌خواه

دكتر باهارا سريرامان

چكيده جهت ايجاد تغييرات سازنده در سيستم آموزش رياضي و براي فراهم كردن محيطي پويا كه بتواند خلاقيت رياضي را پرورش دهد، انجام پژوهش‌هايي كه به تدوين و ارائه نظريه‌هاي بنيادي و اساسي در زمينه‌هاي مختلف منجر شود و از بطن جامعه خود برخاسته باشد، ضروري است. از جمله گام¬هاي حياتي دراين راستا، انجام پژوهش‌هاي كيفي با رويكرد اكتشافي به منظور به دست آوردن تصويري دقيق‌تر و كامل‌تر از واقعيات مي‌باشد. اين پژوهش به ارائه گزارش يافته¬هاي كليدي يك تحقيق كيفي در زمينه خلاقيت رياضي مي‌پردازد. هدف اصلي از اين پژوهش كيفي، واكاوي فعاليتهاي¬‌ خلاقانه از منظر تازه¬كاران رياضي و شناسايي مدلي براي شناخت بهتر عوامل موثر بر انجام اين فعاليت¬ها مي¬باشد. داده¬ها با استفاده از روش گراندد تئوري و ابزار مصاحبه عميق نيمه ساختار يافته جمع¬آوري شده¬اند. جامعه آماري اين پژوهش كليه دانشجوياني مي‌باشند كه مشغول تحصيل رشته رياضي در يكي از دانشگاه‌هاي واقع در شهر تهران هستند. براي انجام مصاحبه‌هاي عميق و نيمه ساختار يافته، 13 دانشجوي رياضي با روش نمونه‌گيري هدفمند و نظري به طور داوطلبانه دعوت به همكاري شدند. داده¬ها از طريق فرآيند كدگذاري در دو مرحله آزاد و محوري تحليل شد. جهت حصول اطمينان از كيفيت تحقيق از معيارهاي باورپذيري، اطمينان¬پذيري، انتقال¬پذيري و تأييدپذيري استفاده شد. مدل مفهومي استخراج شده از دل دادها در قالب الگوي پارادايمي نظام¬مند روش گراندد تئوري شامل پديده، شرايط علّي، استراتژي¬ها، عوامل مداخله‌گر، شرايط زمينه‌اي، زمينه و پيامدها مي‌باشد و حاكي از آن است كه عوامل متعددي بر پديده تأثيرگذارند. پديده اصلي، خلاقيت رياضي و راه¬حل¬هاي خلاقانه در رياضي مي¬باشد. شرايط علّي و استراتژي‌ها از جمله مقوله‌هايي هستند كه به طور مستقيم و بي‌واسطه بر پديده تاثير مي گذارند و باعث وقوع پديده مي‌گردند. همچنين مقوله‌هاي كلي‌تر و عام‌تري نيز استخراج شده‌اند كه به واسطه تاثيرشان بر مقوله‌هاي اصلي به طور غيرمستقيم بر پديده موثر مي‌باشند. عوامل مداخله‌گر از جمله مقوله‌هايي است كه به واسطه تاثيرش بر شرايط علّي و تسهيل در اجراي استراتژي‌ها به طور غيرمستقيم بر پديده تاثير مي‌گذارد. اين عوامل مداخله‌گر نيز خود شامل دو زيرمقوله شرايط مداخله‌گر و مداخله‌گرها نام‌گذاري شده‌اند. مقوله شرايط زمينه‌اي از ديگر عوامل غيرمستقيم مي‌باشد كه از طريق تاثيرش بر شرايط علّي و عوامل مداخله‌گر به طور غيرمستقيم بر پديده تاثير مي‌گذارد. ديگر مقوله استخراج شده، زمينه مي‌با‌شد كه در واقع، بر كل مدل احاطه دارد. اين مقوله همان زمينه‌ و بافتي مي‌باشد كه پديده در آن به وقوع مي‌پيوندد. واژه‌هاي كليدي: آموزش رياضي، خلاقيت رياضي، فعاليت¬هاي¬‌ خلاقانه رياضي، تازه¬كاران رياضي، گراندد تئوري.