12012

12012

طراحي الگوي پيش‌بيني تقاضاي سفرهاي كاري با احداث خطوط پرسرنشين عوارضي براساس رويكرد پويايي سيستم (مطالعه موردي: شهر تهران)

كارشناسي ارشد

عمران - حمل و نقل

ارديبهشت 1392

ارديبهشت 1392

دكتر شهريار افندي‌زاده

چكيده امروزه اعمال سياست قيمت‌گذاري، به عنوان يكي از محورهاي اصلي مديريت تقاضاي حمل‌ونقل(TDM) با محوريت تغيير در محور انتخاب شيوه حمل‌ونقلي مورد استفاده، از جايگاه ويژه‌اي برخوردار است. قيمت‌گذاري معابر (Road Pricing) از جمله سياست‌هاي مديريت در تقاضاي حمل ونقل است، كه به عنوان ابزاري براي مديريت تقاضا در بزرگراه‌هاي شهري و بين‌شهري مورد استفاده قرار گرفته است. بديهي است ايجاد مدل‌هاي متناسبي كه قادر به ارزيابي اثرسنجي اعمال اين استراتژي در شرايط مختلف باشد، حائز اهميت است. از اينرو بر آن شديم تا با طراحي الگوي پيش‌بيني تقاضاي سفر با احداث خطوط پرسرنشين عوارضي براساس رويكرد پويايي سيستم، پتانسيل ايجاد چنين خطوطي را در سطح شهر تهران كه از نوع سياست‌گذاري دفعي در حمل‌ونقل شهري است، برآورد كنيم. به منظور پيش‌بيني همه جانبه عوامل تأثيرگذار در انتخاب مدهاي حمل‌ونقلي، روش پوياي سيستم قرار گرفت. در اين مطالعه سعي شده است كه تغييرات تقاضا(سهم سفر) مدهاي حمل ونقل شهري تعريف شده در سيستم با استفاده از دو مدل جذب و دفع براي هر طريقه سفر بدست آورده شود. سپس با استفاده از دو مدل لوجيت بدست آمده براي هر طريقه و مقادير حاصل از تحليل حساسيت و رگرسيون مدل ها، معادله غيرخطي براي انتخاب هر طريقه سفر تعريف نمود كه از يك معادله مشخص مانند لوجيت پيروي نمي‌كند و پيوسته به معادلات بين متغيرهاي مستقل، وابسته است و از اينرو شكل تابع تقاضا و يا منحني انحراف در بازه هاي زماني متفاوت دلخواه(تعريف شده) قابل پيش بيني نخواهد بود. از اينرو براي دستيابي به مقدار سهم هر طريقه سفر ميبايست اول از همه رابطه بين متغيرهاي مستقل به صورت جداگانه بررسي و تحليل شود. پويايي سيستم، رويكردي است كه بر اين مبنا شكل گرفته است و مي تواند در مدلسازي سيستم حمل ونقل بسيار كارآمد عمل كند. نتايج در رابطه با استفاده از وسايل نقليه شخصي در خطوط بزرگراهي داراي عوارض نشان ‌دهنده اين است كه تابع مطلوبيت جذب براي استفاده از وسيله نقليه شخصي با عوارض، با كاهش 1درصد در زمان سفر 5 برابر بيشتر از تابع مطلوبيت دفع است و اين در حالي است كه هزينه در تابع دفع موثر است ولي در تابع جذب با‌تأثير. نتايج در رابطه با ساير طرق سفر ارائه شده است.از آنجا كه هدف اصلي اين مطالعه برآورد تقاضاي ديناميك در خطوط عوارضي پرسرنشين است، نتايج اصلي از شبيه‌سازي مدل‌هاي حاصل شده بدست مي‌آيد. اين شبيه‌سازي با استفاده از نرم‌افزار مخصوص پويايي سيستم، ونسيم صورت گرفته است. واژه‌هاي كليدي: قيمت‌گذاري مسير، ترجيحات بيان شده، مدل انتخاب گسسته، تفكيك سفر، سياست‌گذاري، پويايي سيستم