12132

12132

طراحي پست كار متصدي تحويل مدارك پستي با هدف كاهش آسيبهاي عضلاني اسكلتي

كارشناسي ارشد

معماري - طراحي صنعتي

تير 1392

تير 1392

دكتر مهدي خرم

دكتر محسن صفار دزفولي

چكيده با توجه به آمار هاي اعلامي از سوي سازمان بهداشت جهاني و افزايش روز افزون مشكلات ناشي از انواع بيماري هاي مرتبط با مشاغل و عدم انطباق شرايط و محيط هاي كاري با استاندارد هاي تعريف شده و نيز فقدان يا كمبود آگاهي افراد آسيب ديده از اين عدم انطباق و هزينه هنگفتي كه كشورها، بخصوص كشورهاي توسعه نيافته يا در حال توسعه جهت رفع مشكل يا باز سازي پيكره اجتماعي و اقتصادي آسيب ديده متحمل ميگردد، نيز بدليل نياز روز افزون قشر خدوم و زحمتكش كارمندان وكارگران شبكه عظيم خدماتي( خدمت رسان) كشوربه زيرساخت هاي بهداشتي و تجهيزات پيراپزشكي و از سوي ديگر افزايش امار غيبت ها و راندمان پائين ارائه خدمات، انگيزه اصلي مطالعه مداخله ارگونومي در طراحي فضاي كار ( پست كار) اين طيف از افراد قرار گرفت. با توجه به اهميت سلامت جسمي پرسنل زحمتكش سرويسهاي خدماتي دولت و نيز اهميت ايمني و رعايت اصول ارگونومي در ايستگاه هاي كاري، همچنين با عنايت به محدوده جغرافيايي طرح و موقعيت مكاني و زماني آن و نيز گستردگي ، وسعت دامنه عملياتي اين قبيل خدمات و بررسي عميق تري در خصوص مسائل كاري و رفاهي اين قشر در محيط كاري مورد بحث در متن رساله و مقايسه زماني عملكرد مجموعه با شرايط موجود و استانداردهاي تعريف شده به اين نتيجه رسيديم كه عدم طراحي صحيح پست كاري اين قشر، موجبات آسيبهاي عضلاني – اسكلتي آنها را فراهم آورده است ، البته عدم استاندارد سازي و اعمال بايد ها و نبايد هاي طراحي در جريان ساخت و چيدمان پست كاري اكثر متصديان باجه اي با بررسي هاي اوليه خود را نمايان مي سازد. در ميان انواع باجه هاي پستي دو گروه عمده باجه قبول و توزيع مي تواند به عنوان دسته بندي، مد نظر قرار گيرد كه از اين ميان در تحقيقات انجام شده پست كار توزيع بعنوان مكان هدف پژوهش انتخاب شده است . طراحي و استاندارد سازي پست كار متصدي تحويل مدارك پستي با هدف كاهش آسيبهاي عضلاني- اسكلتي بعنوان موضوع پژوهش انتخاب گرديده است. آسيب هاي عضلاني– اسكلتي مرتبط با كار از جمله بزرگترين مشكلات بهداشت شغلي در كشورهاي صنعتي وكشورهاي در حال توسعه است . ارائه خدمات باجه اي از جمله مشاغلي است كه در آن شاغلين با ريسك فاكتورهاي اختلالات اسكلتي - عضلاني ياد شده به ويژه پوسچر نامطلوب و استاتيك مواجهه دارند و با توجه به اينكه كار خدمات پستي بصورت ايستاده-نشسته تؤام انجام مي گيرد وگاهاً اين پوسچر تا ساعتها ادامه مي يابد و يا بصورت تكراري انجام ميشود، فشار وضعيتي وارده به اندامهاي اسكلتي – عضلاني در حد بالايي مي باشد . در طول زمان با افزايش مواجهه با عوامل استرس زاي بيومكانيكي و رواني – اجتماعي در محيط كار آسيب هاي اسكلتي – عضلاني تشديد مي شود . مطالعه مقطعي حاضر با هدف تعيين شيوع علائم اختلالات عضلاني– اسكلتي در اندامهاي گوناگون بدن بر روي كاركنان و متصديان باجه هاي پستي دفاتر دولتي و باجه مركزي منطقه 14 پستي استان تهران انجام گرفته است. به منظور تعيين شيوع اختلالات از پرسشنامه نورديك استفاده گرديد . در مجموع 100 نفر از متصديان وكارشناسان امر قبول وتحويل مدارك در اين مطالعه شركت كردند. نتيجتاً ميزان شيوع MSDs در نواحي گردن(52%)، شانه (50 %)، آرنج (15 %) ، مچ (46%) ،پشت( 50%)،كمر(63%) ، ران (33%) ، زانو (69%) و پا (42%) ميباشد. بدين ترتيب بيشترين شيوع MSDs در ناحيه زانو و كمر و كمترين شيوع MSDs در آرنج بوده است. بر اساس نتايج به دست آمده 29 % از شركت كنندگان در مطالعه در طي 12 ماه گذشته به دليل MSDs به پزشك مراجعه كرده اند كه از اين تعداد 27 درصد به فيزيوتراپي و 23 درصد هم به استراحت پزشكي نيازداشته اند. در نهايت بر اساس متد هاي ارزيابي استاندارد و روشها و متد طراحي استاندارد شده اي كه با رويكرد انسان محور انجام پذيرفت كانسپت هاي متعددي طراحي و مورد ارزيابي توسط متخصصين وكاربران قرار گرفت و از ميان كانپت هاي ارائه شده كانسپت برتر انتخاب و جهت مراحل تكميلي و فرايند ساخت و توليد مورد بررسي قرار گرفت. و در نهايت يك محصول با تكيه بر ويژگي هاي ارگونوميك و اصول استاندارد طراحي و مطابق با نياز هاي كاربران طراحي و جهت كاربري ارائه گرديد. كليد واژه: ايستگاه كاري ، ارگونومي فضاي كار، روش RULA، پرسشنامه نورديك،آسيب هاي عضلاني – اسكلتي ناشي از كار( MSDs &CTDs& WMSDs)