12173

12173

اثر توزيع درآمد بر الگوي مصرف خانوارهاي ايراني

كارشناسي ارشد

صنايع - پيشرفت- اقتصاد گرايش توسعه اقتصادي و برنامه¬ريزي

آذر ماه 1392

آذر ماه 1392

دكتر عليرضا علي¬احمدي

دكتر نادر مهرگان

چكيده مخارج مصرفي يكي از اجزاي اصلي درآمد ملي محسوب مي¬شود به طوريكه سهم مخارج مصرفي در درآمد ملي بيش از 50 درصد مي¬باشد. افزون بر آن، الگوي مصرف هر جامعه¬اي نقش برجسته¬اي در نيل آن جامعه به پيشرفت دارد. الگوي مصرف در هر كشوري اگر منطبق بر الگوي توليد جامعه باشد با رشد و توسعه آن كشور سازگار خواهد بود و اگر منطبق بر الگوي توليد نباشد وارداتي بشمار آمده و به طور معمول به صورت عنصر ضد پيشرفت عمل خواهد كرد. با توجه به اين موضوع شناخت رفتار مصرفي خانوار مي¬تواند ابزار بسيار مفيدي در جهت سياست¬گذاري باشد. هدف اصلي از انجام اين تحقيق بررسي رفتار مصرفي خانوارهاي شهري و روستايي در دهك¬هاي مختلف درآمدي مي¬باشد. در همين راستا تلاش مي¬شود تا به سوالات زير پاسخ داده شود: 1- تركيب كالاها و خدمات مصرفي مختلف در مخارج مصرفي خانوارها در دهك¬هاي مختلف و در مناطق شهري و روستايي از سال 1372 تا 1390 چگونه بوده است؟، 2- خانوارها در دهك¬هاي مختلف و در مناطق شهري و روستايي نسبت به تغييرات قيمتي كدام گروههاي كالايي بيشترين حساسيت را نشان مي¬دهند؟، 3- واكنش خانوارها براي تقاضاي كالاها در دهك¬هاي مختلف در قبال تغييرات در درآمدشان چگونه خواهد بود؟ و 4- خانوارهاي شهري و روستايي در مخارج مصرفي كدام گروههاي كالايي دچار توهم پولي هستند؟ براي دستيابي به اهداف تحقيق از آمارها و داده¬هاي شهري و روستايي دوره زماني بين سال¬هاي 90-1372 و براي تحليل آنها از مدل سيستم تقاضاي تقريبأ ايده¬آل استفاده شده است. سيستم معادلات تقاضا نيز با روش رگرسيونهاي به ظاهر نامرتبط(SUR) و با استفاده از نرم¬افزار ايويوز برآورد گرديده است. نتايج كلي حاصل از تحقيق نشان مي¬دهد كه: در مناطق شهري: افزايش قيمت خوراكيها و آشاميدنيها، بر تقاضاي دهك اول از همان گروه كالايي، تاثير منفي بيشتري نسبت به ساير دهك¬ها دارد. افزايش قيمت مسكن نيز به شدت تقاضاي دهك دهم از مسكن را تحت تاثير قرار مي¬دهد (در جهت كاهش). مسكن براي تمامي دهك¬ها به غير از دهك دهم، كالايي ضروري و براي دهك دهم كالايي لوكس محسوب مي¬شود. گروه لوازم و اثاثه براي تمامي دهك¬ها به غير از دهك نهم و دهم كالايي لوكس در نظر گرفته مي¬شود. در مناطق روستايي: گروه مسكن در دهك¬هاي دوم، پنجم، ششم و هفتم كالايي با كشش محاسبه گرديده است. گروه لوازم و اثاثه براي تمامي دهك¬ها به عنوان كالايي مكمل براي گروه مسكن محسوب مي¬شود. دو گروه خوراكيها و مسكن به عنوان كالاهاي ضروري در نظر گرفته مي¬شوند. گروه لوازم و اثاثه براي تمامي دهك¬ها به عنوان كالايي لوكس مي¬باشد. واژه‌هاي كليدي: رفتار مصرفي، توزيع درآمد، دهك¬هاي درآمدي، الگوي مصرف، سيستم تقاضاي تقريبا ايده¬آل