چكيده: آموزش و پرورش يكي از نهاد¬هاي بنيادين در تربيت نيروي انساني در جامعه است و تلاش هر كشور بر آن است تا با ايجاد محتوا و روش¬هاي نوين آموزشي اين نهاد را با پيشرفت علوم و فناوري و تحولات اجتماعي همگام كند؛ با اين وجود آنچه كه امروز در كشورمان شاهد آن هستيم بسنده كردن به شيوه¬هاي سنتي تدريس و انتقال مفاهيم از سوي معلم به ذهن دانش¬آموز است. بدون شك يكي از دلايل اصلي ضعف عملكرد تحصيلي دانش¬آموزان ايراني در آزمون¬هاي بين المللي كاربست روش¬هاي ناكارآمد ياددهي – يادگيري است، در اين ميان نبود ابزار آموزشي مناسب، كه توصيه¬هاي نظري كارشناسان حوزه آموزش را به فضاي تدريس در مدارس نزديك كند، در نبود آموزش فعال و اثر بخش تاثيرگذار بوده است. در اين پژوهش تلاش بر طراحي ابزار آموزشي¬ شده كه زمينه¬ساز بروز خلاقيت معلم در طراحي و اجراي طرح درس شود و تعامل معلم و دانش آموز در فرايند ياددهي- يادگيري به ويژه در بخش ارزشيابي را افزايش دهد. براي رسيدن به اين هدف مطالعات و طراحي¬ها در حوزه «برنامه آموزش» و طراحي «ابزار آموزشي» انجام شد. علاوه بر بررسي متون، از مشاهدات انجام شده و تجربيات مختلف در اين زمينه و مشاوره با متخصصين حوزه آموزش نيز استفاده شد. همچنين تلاش براي ارتباط مستمر با معلم¬ها و دانش آموزان، در فرايند دوساله اين پروژه و مسير طراحي تاثيرگذار بوده است. در ارتباط با برنامه آموزشي «رسم نقشه¬هاي مفهومي از محتوا و نمايش بصري اطلاعات» سرلوحۀ طراحي ابزار آموزشي قرار گرفت. همچنين براي شناسايي بهتر نياز¬ها و خواسته¬هاي كاربران، طرح اوليه محصول با رويكرد طراحي كاربر محور مورد ارزيابي قرار گرفت، در ادامه طرح خارج شده از چرخه طراحي كاربر محور، با رويكرد ساخت و توليد نيز مورد بازنگري قرار گرفت و منجر به شكل-گيري طرح نهايي محصول شد. انتظار مي‎رود كه در صورت استفاده از ابزار پيشنهادي اين پژوهش كيفيت فرايند آموزشي و يادسپاري دانش آموزان ارتقا يابد و ارزشيابي به مثابه فرصت يادگيري و مشاركت دانش¬آموزان در جريان آموزش تلقي شود. واژه‌هاي كليدي: طراحي تعاملي، ارزشيابي تكويني، مقطع متوسطه، ماندگاري مطلب