13766

13766

اندازه گيري الاستسيته قيمت تقاضاي حمل و نقل هوايي در ايران

كارشناسي ارشد

عمران - برنامه ريزي حمل و نقل

اسفند ماه 1392

اسفند ماه 1392

دكتر عبدالرضا شيخ الاسلامي

چكيده حمل و نقل يكي از زيرساخت‌هاي مهم توسعه و وجود يك نظام حمل و نقل هوايي كارا از نيازهاي اوليه هر كشور است. تقاضاي حمل ونقل هوايي به عوامل (متغيرهاي) مختلفي وابسته است. ساخت مدلي از تمام متغيرهاي موثر با توجه به محدوديت‌هاي هزينه‌اي و اطلاعاتي در عمل غيرممكن است، اما در صورت شناسايي درست عوامل، مي‌توان با استفاده از متغيرهاي تاثيرگذار مدلي مناسب جهت تخمين قابل اعتماد تقاضا برآورد نمود. در ادبيات، مقدار قيمت بليط هواپيما و چگونگي تعيين آن به عنوان يكي از عوامل موثر بر تعيين ميزان تقاضا مطرح است. هدف از اين تحقيق شناسايي متغيرهاي موثر در تعيين و تخمين تابع تقاضاي حمل‌و‌نقل هوايي در ايران ازيك‌‌سو و برآورد ميزان الاستيسيته قيمت تقاضاي بازار هوايي كشور از سوي ديگر است. با توجه زمزمه‌هاي موجود در زمينه حركت صنعت هوايي كشور به سمت ساختار غير‌دولتي نتايج حاصله مي‌توانند براي كمك به اجراي سياست‌هاي كلان و خرد در اين زمينه مفيد واقع شوند. براي نيل به اهداف مذكور با استفاده از متغيرهاي اقتصادي- اجتماعي مدل‌هاي تركيبي و سري زماني از تقاضاي حمل‌و‌نقل مسافر در ايران برآورد گرديد. تخمين مدل‌ها به روش رگرسيون حداقل مربعات معمولي و تعميم‌يافته براي بيست مبدا - مقصد در ايران به‌صورت 1)همفزون بين تمام شهرها و 2) ناهمفزون در مسيرهاي مجزا صورت گرفته است. داده‌هاي مورد استفاده از جنس داده‌هاي تركيبي و سري‌زماني بوده‌اند. نتايج نشان از غيرالاستيك بودن قيمت بليط هواپيما نسبت به تقاضا (البته با علامت منفي) و الاستيسيته نسبي تقاضا نسبت به جمعيت در كل بازار دارد. ارتباط خاص و معناداري بين تقاضاي مسافران هوايي با درآمد (به جز در برخي مسيرهاي خاص) يافت نشد. الاستيسيته قيمت در مسيرهاي با هدف سفر غيراجباري عموماً بيشتر از مقادير متناظر در مسيرهاي با اهداف اجباري مي‌باشد. كلمات كليدي : مدل‌ حداقل مربعات معمولي، الاستيسيته قيمت، داده‌هاي تركيبي، داده‌هاي سري‌زماني، تقاضاي حمل و نقل هوايي