چكيده بررسي دكل‌هاي تلفن همراه و مسائل مربوط به آن از گذشته تا به امروز ادامه داشته است. مكانيابي تسهيلات به ويژه تسهيلات اورژانس، دكل‌هاي مخابرات، برق و... بسيار حائز اهميت مي‌باشد و از آنجا كه ‌درنظر‌گرفتن برخي عوامل به‌طور همزمان به خصوصعوامل كيفي شامل: تواندكل، انحرافسيگنال،جابجاييكاربران،پديده فيدينگ و... در بسياري از مدل‌هاي مكانيابي ناديده گرفته شده، با در نظر گرفتن آنها مي‌توان به مدل بهبود بخشيد و به تلفيق موضوع بهينه‌سازي در مباحث مخابراتي با تحقيق در عمليات پرداخت. در اكثر مقالات فرض مي‌گردد، سيستم همواره به صورت صحيح عمل مي‌نمايد و تسهيلات به‌گونه‌اي جايابي مي‌شوند كه گويي هيچگاه دچار نقص و خرابي نمي‌شوند. حال آنكه، در دنياي واقعي، همواره تسهيلات در معرض خرابي قرار دارند. در اين پايان‌نامه، مدل چند هدفه برنامه‌ريزي رياضيمختلط عدد صحيح،كه تركيبي از كاراكترهاي مدل پوشش جزئي، مدل شعاع متغير است در شرايط اختلال و وقوع حوادث پيش بيني نشده در نظر گرفته مي‌شود.در هنگام وقوع بحران، راهبردهايي از جمله پشتيبان سيار و تقويت دكل‌هاي همسايه به منظور پاسخگويي به نياز تقاضا به‌كار گرفته شده است، كه قابليت اطمينان (دسترس پذيري) ازپوشش بعد از وقوع بحران را بيان مي‎‌دارد. در مدل پيشنهادي، پارامترهاي فاصله و هزينه حمل و نقل پشتيبان سيار، غير‌قطعي در نظر گرفته شده‌اند. در نهايت به منظور از بين بردن اثر پارامترهاي غير‌قطعي مدلاز رويكرد بهينه‌سازي استوار مولوي استفاده شده و جهت تك‌هدفهنمودن مدل،از روش برنامه‌ريزي آرماني بهرهگرفته شدهاست.همچنين به منظور اعتبار‌سنجي مدل، ازآزمون عددي استفاده مي‌شود. واژه‌هاي كليدي:مسئلهمكانيابي پوشش حداكثر، مدل‌ بهينه‌سازي، توسعه ظرفيت، دكل تلفن همراه، پشتيبان سيار