14039

14039

توسعه مدل بلوغ مديريت پروژه در سازمان هاي پروژه محور با ماموريت هاي پيچيده (مطالعه موردي: سازمان فضايي ايران)

كارشناسي ارشد

مديريت اجرايي - مديريت استراتژيك

اسفندماه 1393

اسفندماه 1393

دكتر عليرضا معيني

دكتر سعيد يعقوبي

مهندسي پيشرفت

چكيده كيفيت انجام فعاليت¬ها و فرايندهاي مرتبط با مديريت پروژه، نقشي غيرقابل انكار در موفقيت يا شكست پروژه¬ها و در نهايت در موفقيت يا شكست سازمان دارد. بخصوص در سازمان¬هاي پروژه محور با ماموريت-هاي بزرگ و پيچيده، اين موفقيت يا شكست بسيار بحراني خواهد بود. يكي از ابزارهاي مناسب براي كسب اطمينان از صحت و كيفيت انجام فعاليتها و فرايندهاي مديريت پروژه، ارزيابي مستمر نحوه انجام اين فعاليت¬هاست كه اصطلاحا ارزيابي "سطح بلوغ مديريت پروژه" ناميده مي¬شود. امروزه بسياري از سازمان¬ها، به منظور بهبود عملكرد پروژه¬هاي خود از مدل¬هاي بلوغ مديريت پروژه استفاده مي¬كنند. در اين مدل¬ها، منطقِ اجرايي مديريت پروژه كه در قالب ساختار مديريت پروژه، نظام فرايندي آن و ... سازمان¬دهي و اجرايي مي¬گردد، متناسب با ويژگي¬ها و شرايط سازمانِ پروژه¬محور مورد ارزيابي قرار گرفته و توازن و همگرايي آن سنجيده مي¬شود. هر سازمان مي¬تواند بر اساس خروجي¬هاي حاصل از اين ارزيابي، تصويري كلان از وضعيت كنوني خود و راه¬هاي ارتقاء و پيشرفت دريابد. در اين زمينه و در طول ساليان اخير، مدل¬هاي رسمي و غير رسمي مختلفي ارائه شده¬است، كه هر يك داراي نقاط قوت و ضعف خاص خود هستند. با توجه به تنوع مدل¬ها و روش¬هاي ارزيابي سازمان¬ها، يافتن ابزار مناسب ارزيابي نقش اثربخشي، در ارزيابي و در نهايت بهبود عملكرد سازمان¬ها ايفا مي¬كند. نكته حائز اهميت در اين زمينه، تفاوت ويژگي¬هاي سازمان¬هاي مورد مطالعه و به تبع آن تفاوت ويژگي¬هاي پروژه¬هاي آن و در نهايت تفاوت شيوه مديريت آن¬ها در حوزه¬هاي ماموريتي مختلف است، كه طراحي مدل اختصاصي براي ارزيابي آن¬ها را الزامي مي¬سازد. سازمان¬ها، به دليل تفاوت¬هاي ماموريتي از مختصات منحصر به فردي برخوردار بوده، كه منجر به تفاوت در استقرار و ارزيابي نظام مديريت¬پروژه در آن¬ها مي¬گردد. به عنوان يك نمونه برجسته از اين¬گونه سازمان¬ها، مي¬توان به سازمان¬هايي اشاره نمود كه ماموريت آن¬ها توسعه محصولات جديد پيچيده بوده و بر اساس اين ويژگي¬ها، نيازمند فرايندها و ساختارهاي متفاوتي نسبت به ساير سازمان¬هاي پروژه¬محور مي¬باشند. بي¬توجهي به مشخصات و مقتضيات اين¬گونه سازمان¬ها در پياده سازي مدلي مناسب، نهتنهاموجباتلافوقتوهزينهبسيارخواهدشد،بلكهممكناستبااولويتبندينامناسباقدامات،حركتسازمانبهسويرشد و تعالي،كندوياحتيمتوقفگردد كه پرهيز از آن، نيازمند توسعه مدلي مناسب با در نظر گرفتن ويژگي¬هاي خاص نشأت گرفته از محصولات آن¬ها مي باشد. از اين رو در اين پايان¬نامه سعي شده با در نظر¬گرفتن مفاهيم، متدولوژي و گام¬هاي مدل بلوغ مديريت پروژه و تطبيق آن با شرايط و مقتضيات حاكم در سازمان¬هايي كه به اجراي پروژه¬هاي تحقيقاتي با ماهيت پيچيدگي بالا مي¬پردازند، مدلي بلوغ مديريت پروژه توسعه يابد. بدين منظور، ابتدا معيارها و زيرمعيارهاي سازمان¬هاي با ماموريت¬هاي پيچيده، از منابع معتبر علمي استخراج و با استفاده از نظر خبرگان با رويكرد فازي، دسته¬بندي مي¬شوند و با بكارگيري روش تحليل سلسله مراتبي فازي به صورت زوجي مقايسه و وزن¬دهي مي¬شوند. در ادامه، مدل¬هاي بلوغ مديريت پروژه رايج در سازمان-هاي پروژه¬محور با معيارها و زيرمعيارهاي موزونِ دسته¬بندي¬شده، تطبيق داده مي¬شوند و مدل بلوغ مديريت پروژه كرزنر، با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي انتخاب مي¬شود.پس از آن، مدل بلوغ مديريت پروژه كرزنر با تحليل وضعيت تاثيرگذاري و موثربودن هر يك از ابعاد پيچيدگي به مشخصات و ويژگي¬هاي اشاره¬شده هر سطح آن، تحليل ارتباط بين ابعاد پيچيدگي با خروجي¬هاي ارزيابي شده و معرفي اولويت¬ها و راه حل¬هاي رفع مسائل مربوط به پيچيدگي به استناد منابع علمي معتبر،توسعه داده مي¬شود. در نهايت مدلِ توسعه داده¬شده، به صورت مورديجهت ارزيابي سطح بلوغ مديريت پروژه سازمان فضايي ايران،به عنوان يكي از سازمان¬هاي پروژه¬محور با ماموريت¬هاي پيچيده،بكار گرفته مي¬شود تا ضمن ارزيابي ميزان بلوغ مديريت پروژه، صحه¬گذاري حوزه¬هاي شناسايي شده نيز صورت پذيرد. واژه‌هاي كليدي:سازمان¬هاي پروژه¬محور با ماموريت پيچيده، مدل بلوغ مديريت پروژه، معيارهاي پيچيدگي، تحليل سلسله مراتبي فازي.