14430

14430

ارزيابي ريسك آتش‌سوزي قطارهاي مسافري در تونل با استفاده از مدل FMEA و تئوري فازي؛ مطالعه موردي راه‌آهن ناحيه زاگرس

كارشناسي ارشد

مهندسي ايمني در راه‌آهن

اسفند 1393

اسفند 1393

دكتر حبيب اله ملاطفي

راه آهن

چكيده ناحيه راه‌آهن زاگرس واقع بر مسير راه‌آهن سراسري تهران – جنوب يكي از صعب‌العبورترين نواحي راه‌آهن ايران به‌شمار مي‌‌‌رود.‌ به‌علت عبور بخش قابل توجهي از اين ناحيه در مسير كوهستاني، اين منطقه داراي سازه‌هاي متعدد از قبيل پل، تونل، آبگذر، كانال‌هاي زميني و ارتفاعي و.‌.. مي‌باشد. تونل‌هاي اين ناحيه ضمن اينكه فاقد سيستم تهويه مناسب بوده، اكثر آن‌ها داراي طول زياد مي‌باشند (در مواردي بالاي 2000‌متر) و اغلب دهانه‌هاي ورودي آن‌ها به پرتگاه‌هاي خطرناك مشرف مي‌شوند. با توجه به اين موارد و با در نظر گرفتن شرايطي كه منجر به آتش‌سوزي قطارهاي مسافري درون اين تونل‌ها مي‌شود ضرورت پرداختن به اين موضوع جهت آمادگي مقابله با اين بحران مشخص مي‌گردد. اهميّت پرداختن به اتفاقاتي كه پس از آتش‌سوزي قطار مسافري براي مسافران درون تونل‌هاي ريلي رخ مي‌دهد اگر بيشتر از عواملي كه منجر به آتش‌سوزي قطار مي‌گردد نباشد، كمتر از آن هم نمي‌تواند باشد. لذا در مرحله نخست با استفاده از مدل تحليل سلسله مراتبي‌AHP و دخالت دادن شاخص‌هايي چون طول تونل، شعاع قوس‌هاي درون تونل، سطح مقطع تونل، نزديكي به ايستگاه‌هاي مجاور و وجود دريچه هوا در تونل‌ها نسبت به تخمين آسيب‌پذيري ناشي از آتش‌سوزي قطارهاي مسافري در داخل تونل‌هاي بالاي 1000‌متر اقدام گرديد. نتايج بدست آمده نشان مي‌دهد كه بيش از 60‌درصد اين تونل‌ها (بر حسب متر طول تونل) در بازه آسيب‌پذيري زياد تا بحراني قرار مي‌گيرند. در مرحله بعد نيز پس از الويت‌بندي تونل‌هاي بحراني با استفاده از مدل FMEA و تئوري فازي ارزيابي ريسك‌هاي محتمل قبل و پس از آتش‌سوزي قطارهاي مسافري درون اين تونل‌ها انجام گرديد. واژه هاي كليدي : آتش‌سوزي، بحران، AHP، ريسك،قطار مسافري، تونل، دريچه هوا