14750

14750

ساماندهي ورودي هاي چندعملكردي شهر بانه با رويكرد برنامه ريزي طراحي محور

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي شهري

آبان 1394

آبان 1394

دكتر اسماعيل شيعه

دكتر كيومرث حبيبي

معماري و شهرسازي

چكيده فضاي ورودي شهرها مفصل اتصال دهنده فضاي مصنوع داخل شهرها و فضاي طبيعي خارج شهر مي¬باشد كه همچون ديگر فضاهاي شهري توقعاتي بر آنها مترتب است. ورودي شهرها به عنوان يكي از اجزاي ساختار كالبدي و فضايي شهر در روند گسترش شهر به فضاهاي داخل شهري تبديل مي¬شوند. ورودي شهر اولين فضايي است كه مسافر در هنگام ورود به شهر با آن برخورد مي¬كند بنابراين اولين تصوير ذهني مسافر از شهري كه براي اولين بار وارد آن مي¬شود در فضاي ورودي شكل¬ مي¬گيرد. در فضاي ورودي شهرها عملكرد و كاركردهاي مختلفي وجود دارد بنابراين لازم است ساماندهي فضاهاي ورودي شهرها به طور مداوم صورت گيرد و همچنين بايد در فرآيند برنامه¬ريزي و تهيه طرح ساماندهي به كيفيت¬هاي محيطي توجه بيشتر شود. در اين تحقيق به ساماندهي ورودي¬هاي شهر بانه پرداخته شده است. شهر بانه داراي چهار ورودي اصلي مي¬باشد كه مورد بررسي قرار گرفته است. از طرفي به دليل موقعيت مرزي و از طرف ديگر به دليل رونق گردشگري تجاري در شهر، ورودي¬هاي آن از شرايط و عملكردهاي مختلفي برخوردار مي¬باشند. در چند سال اخير به دليل گسترش كالبدي شهر و همچنين مشكلاتي مانند عدم وجود امكانات كافي و پايين بودن سطح كيفيات محيطي در مبادي ورودي¬هاي شهر، ساماندهي آنها ضروري مي¬باشد. روش تحقيق حاضر از نوع كاربردي و توسعه¬اي است و از تركيب دو روش كمي و كيفي براي تحليل داده¬ها و اطلاعات استفاده شده است. ادبيات شهرسازي مرتبط با ورودي شهر و عملكرد¬هاي مختلف آن بيان شده و بر اين اساس كيفيات محيطي مترتب بر ورودي شهرها در قالب نمايانگرهاي مختلف كيفيات محيطي بيان شده كه عبارت¬اند از: نمايانگر كاركردي، اجتماعي، فضايي، ادراكي، منظر، زيست بوم، ريخت¬شناسي، زمان، مديريت و يگانه¬تني. به دليل اين كه در اين تحقيق از رويكرد برنامه¬ريزي طراحي محور استفاده شده، ادبيات شهرسازي مرتبط با آن مطرح شده و متناسب با ادبيات شهرسازي بيان شده و همچين سوابق تحقيق¬ در اين زمينه، مدل مفهومي پيشنهاي براي رويكرد برنامه¬ريزي طراحي محور ارائه گرديد. اين رويكرد شامل چند مرحله است كه عبارت¬اند از: 1) بيانيه طرح. 2) شناخت، سنجش و تحليل داده¬ها. 3) تبيين فضايي و غير فضايي تحليل يكپارچه. 4) تبيين چشم¬انداز طرح. 5) تدوين راهبرد. 6) مدل سازي و آماده سازي سند چارچوب برنامه¬ريزي و طراحي شهري. 7) تخصيص منابع، ضوابط و الگوهاي ارائه طرح. 8) پروژه¬ها و طراحي نقشه¬هاي پيشنهادي طرح. 9) اجرا و پايش. از روش¬ها و فنون مختلفي مانند: تهيه نقشه¬هاي پايه از RS و GIS ، براي تعيين ميزان اهميت هنجارهاي كيفيات محيطي از روش فرآيند تحليل شبكه¬اي (ANP)، پردازش اوليه داده¬ها از SPSS، براي بررسي رضايت و عدم رضايت از هنجارها از آزمون Z ، براي تحليل روابط ميان عناصر و هنجارها (متغيرهاي مشاهده پذير و مكنون) از مدل¬سازي معادلات ساختاري با رويكرد الگوريتم PLS و براي آماده سازي سند چهارچوب برنامه¬ريزي و طراحي شهري از روش فازي (Fuzzy) و چند انتخابي در فرآيند مدل پيشنهادي استفاده شده است. نتايج كلي از وضعيت عناصر و هنجارهاي كيفيات محيطي به اين صورت مي¬باشد كه در حالت كلي در ورودي¬هاي شهر بانه عنصرهاي كاربري و فعاليت، شبكه ارتباطي، منظر طبيعي و مصنوعي، نقطه، خط، سطح و حجم (ريخت¬شناسي و فضايي) به دليل عدم اثر گذاري مستقيم و غير مستقيم كافي بر عنصرهاي ديگر باعث شده است كه نابساماني¬ها و وضعيت نامناسبي را در ورودي-هاي شهر بانه به وجود بياورد. براي بهبود و ساماندهي وضع موجود و دست¬يافتن به چشم¬انداز طرح سلسله اقدامات مشخصي براساس مدل مفهومي پيشنهادي انجام شده و به تعريف پروژه¬هاي موضعي و موضوعي در راستاي ارتقاء هنجارهاي كيفيات مختلف محيطي به¬منظور ساماندهي ورودي¬هاي شهر بانه اقدام گرديده و در نهايت به ارائه پاسخ علمي براي سوالات اصلي و فرعي و همچنين نتيجه گيري كلي از تحقيق پرداخته شده است. كليدواژه: ورودي¬هاي شهر بانه، هنجارهاي كيفيات محيطي، برنامه¬ريزي طراحي محور