15663

15663

ارائه مدلي براي ارزيابي و اولويت بندي احداث خطوط ريلي جديد با استفاده از روش تركيبي تحليل شبكه‌ايومهندسي ارزش

كارشناسي ارشد

حمل ونقل ريلي

اسفند ماه 1394

اسفند ماه 1394

دكتر حميدرضا احـدي

راه آهن

بخش زيادي از بودجه¬هاي عمراني در بسياري از كشورهاي جهان، صرف پروژه¬هاي حمل¬ونقل مي¬شود. غالبا اين‌گونه پروژه¬ها در تمام سيستم¬هاي حمل¬ونقل بسيار سرمايه¬بر هستند و به همين دليل، هرگونه صرفه-جويي -حتي صرفه‌جويي اندك- در اين پروژه¬ها، مي¬تواند منجر به منافع اقتصادي قابل توجهي گردد. از طرفي اجراي هم‌زمان پروژه¬هاي متعدد در بخش حمل¬ونقل ريلي، در بسياري از مواقع، به دليل بودجه¬هاي محدود، امكان¬پذير نيست و لازم است پروژه¬هاي مصوب و آماده اجرا، بر اساس معيارهاي مشخصي اولويت¬بندي و اجرا شوند. مهندسي ارزش يكي از تكنيك¬هاي مديريتي است كه اين قابليت را دارد تا ضمن افزايش كاركرد پروژه¬ها، كاهش قابل توجهي در هزينه¬ها و زمان اجراي پروژه ايجاد نمايد و از طريق حذف فعاليت¬هاي زائد، ارزش پروژه¬ها را افزايش دهد. به دليل همين ويژگي¬ها در صورتي كه از معيارهاي مهندسي ارزش براي اولويت¬بندي اجراي پروژه¬هاي عمراني در بخش حمل¬ونقل ريلي استفاده گردد، مي¬توان انتظار داشت تا پروژه¬هايي در اولويت اجرا قرار گيرند كه قابليت بيش¬تري براي كاهش هزينه و زمان اجراي پروژه داشته باشند. در اين پژوهش، با استفاده از نظر كارشناسان حوزه حمل¬ونقل ريلي، يازده معيار متناسب با معيارهاي مهندسي ارزش انتخاب شده و با استفاده از اين معيارها، پنج پروژه احداث خطوط ريلي جديد با استفاده از روش تحليل شبكه¬اي، اولويت¬بندي شده است. بر اساس نتايج بدست آمده، اجراي پروژه بم-جيرفت داراي بالاترين اولويت اجرا و هم¬چنين معيار هزينه اجرا داراي بيش¬ترين وزن در بين معيارهاي مورد استفاده مي¬باشد. بر اساس نتايج به¬دست آمده از اين مطالعه، چارچوبي براي بازنگري در مديريت تخصيص بودجه، متناسب با وزن هر پروژه پيشنهاد شده است كه مي¬تواند در اصلاح نظام كنوني تخصيص بودجه مورد استفاده قرار گيرد. در ادامه و به منظور اعتبارسنجي نتايج بدست آمده از مدل تحليل شبكه¬اي، اين نتايج با استفاده از چهار روش تصيم¬گيري چندمعياره ديگر شامل روش تحليل سلسله¬مراتبي، روش سا، روش تاپسيز و روش نسبت منافع به هزينه¬ها مجددا ارزيابي شد و نتايج به¬دست آمده از روش تحليل شبكه¬اي با نتايج بدست آمده در هر چهار روش اشاره شده انطباق دارد. هم¬چنين نتايج تحليل حساسيت نشان مي¬دهد كه مدل اولويت¬بندي پيشنهادي، بيش¬ترين حساسيت را به معيار كاهش تعداد تصادفات جاده¬اي و كم¬ترين حساسيت را به معيار هزينه بهره¬برداري دارد. واژه‌هاي كليدي:مهندسي ارزش، تحليل شبكه¬اي، پروژه¬هاي ريلي، اولويت¬بندي.