15983

15983

بازطراحي روستاي بيشك تپه جديد با رويكرد بهبود كيفيت زندگي جابه جا شوندگان نمونه موردي: روستاي عرب لاله گون و بيشك تپه

كارشناسي ارشد

مسكن

تير ماه 1395

تير ماه 1395

دكتر عباس يزدانفر - دكتر مهدي خاكزند

معماري و شهرسازي

چكيده كيفيت زندگي، يكي از چارچوب هاي نظري مورد قبول در بررسي شرايط زندگي جوامع مختلف به شمار مي رود. كيفيت زندگي، وضعيت فرد و يا افراد جامعه ر ا با توجه به عوامل برون زايي نظير فناوري توليد، زيرساخت‌ها، روابط اجتماعي، نهادهاي اجتماعي، محيط زيست و مانند آنها تحت تأثير قرار مي دهد. به طور كلي، كيفيت زندگي، علاوه بر مسائل اقتصادي، نگراني هاي اجتماعي و محيط زيست را نيز مدنظر قرار مي‌دهد. عواملي از قبيل بروز سوانح و حوادث طبيعي، كاهش اشتغال و درآمد، فاصله زياد و انزواي جغرافيايي، تغيير بافت و ساختار جمعيتي و ... اجراي سياست‌هاي لازم براي بهبود كيفيت زندگي روستايي را با چالش‌هاي جدي مواجه مي‌كند. در بيشتر برنامه‌هاي بازسازي پس از سانحه، سياست جابه‌جايي كل يا بخشي از سكونتگاه به عنوان راه حلي مناسب از لحاظ فني براي كاهش خطر و ايمني از پديده‌هايي چون زلزله، سيل، رانش زمين و ... مورد ملاحظه قرار مي‌گيرد. اسكان مجدد بازتابي از اجراي بهگزيني استقرار مجدد جمعيت روستايي به منظور بهبود فعاليت‌هاي توليدي و همچنين بهسازي استانداردهاي زندگي است. معمولاً اسكان مجدد، جبران ضرر مالي و تامين وسايل زندگي تلقي مي‌شود در صورتي كه مي‌بايست به تمامي مشكلات و مشقات اجتماعي، اقتصادي و فرهنگي ساكنان در زمان ساخت و پس از آن توجه شود. اسكان مجدد به دلايل رويارويي با حوادث طبيعي(سيل، زمين لغزش و زلزله، خشكسالي)، اجراي برنامه‌هاي توسعه‌اي (احداث سد، عدم امكان گسترش روستا) و يا دلايل سياسي امنيتي(مناطق مرزي و ...) انجام مي‌شود. اسكان مجدد به سه روش درجاسازي، جابجايي، ادغام و تجميع انجام مي‌شود. نبود هدف مشخص، رويه‌هاي يكسان و كمبود منابع لازم براي پرداخت به مسئله جابه‌جايي تأثيرات منفي بسياري بر جابه‌جا شوندگان و يا هر جمعيت ميزبان در محل و همچنين بر محيط زيست به جاي مي‌گذارد. سهل‌انكاري در طراحي، بي توجهي در مكان‌يابي روستاي جديد و همچنين فقدان مشاركت روستاييان در فرايند جابه‌جايي همواره از مهمترين دلايل شكست پروژه‌هاي جابه‌جايي محسوب مي‌شود. واژه‌هاي كليدي: اسكان مجدد، مسكن روستايي، كيفيت زندگي.