16041

16041

احياي ساختار بخش كهن شهري مبتني بر رويكرد متابوليزم (محدوده مطالعاتي: بخش كهن شهر ساوه)

كارشناسي ارشد

طراحي شهري

بهمن ماه 1394

بهمن ماه 1394

دكتر مصطفي بهزادفر

دكتر مهران علي الحسابي

معماري و شهرسازي

چكيده با حاكميت شهرسازي تجدد بر شهرهاي ايران و تحميل سياست¬هاي مدنيزاسيون بر آنها، ساختار فضايي اين شهرها روز به روز از هم گسيخته¬تر شده و انسجام و يكپارچگي گذشته¬ي آنها از دست رفته است. از سوي ديگر با گسترش شهرها و توسعه¬ي جديد شهري، شهروندان كمتر از گذشته قادر به درك كليت شهر بوده و روز به روز توانايي آنها در برقراري ارتباطات فضايي (سازمان دهي فضايي) ميان عناصر متعدد شهري در مقياس¬هاي وسيع كنوني كم¬تر مي¬شود. مشكلات مذكور در بسياري از شهرهاي سنتي و كهن ايران كه هسته¬هاي تاريخي و قديمي انها مورد مداخلات سنگين كالبدي قرار گرفته، قابل بازشناسي مي¬باشد. در اين راستا از جمله رويكردهاي مورد وفاق در مواجه با اين چالش، تأكيد بر ساختار اصلي شهر مي¬باشد. اين امر مي¬تواند به صورت احياء ساختار اصلي كهن شهر و يا حتي سازماندهي ساختاري جديد متناسب با شرايط و موقعيت كاربري¬ها و فعاليت¬هاي حال حاضر شهر، تحقق پذيرد. بر اين اساس، به كمك طراحي يك ساختار اصلي، ميان تعداد زيادي از فعاليت¬ها و فرم¬هاي از هم گيسخته و جداگانه¬ي شهري كه در گستره¬ي مكان و زمان از يكديگر جدا افتاده¬اند، ارتباط موثر برقرار نمود. در اين ميان نهضت متابوليزم يكي از متقدم¬ترين رويكردهاي پيشرو در مكتب ساختارگرايي در معماري و شهرسازي محسوب مي¬شود. اين نهضت نه بر مبناي مباني و فسلفه¬ي غربي، بلكه مبتني بر جهان¬بيني، آيين و فسلفه-ي شرقي ژاپني شكل گرفته است. بر اين اساس، اصول و نظريات اين جريان به مراتب به فرهنگ ايراني نزديك تر بوده و واجد فصل مشتركات بسياري با شهرسازي سنتي ايراني مي¬باشد. از اين رو، در پژوهش پيش رو بررسي سير تحول و تطور اين نهضت، مباني فلسفي و نظري حاكم بر آن، آراء و نظريات انديشمندان مختلف و در نهايت تجارب عملي موجود در نهضت در سطح جهان، مورد بررسي و تحليل قرار گرفته و مجموعه اصول و انگاره¬هاي ويژه¬ي اين نهضت (با فرهنگ و جهان¬بيني مختص به خود) نيز استخراج و گونه¬شناسي گرديده است. سپس مجموعه اصول استخراج شده از فيلتر جهان¬بيني حاكم بر شهرسازي سنتي ايراني – اسلامي عبور نموده و لذا تدقيق و بومي¬سازي خواهد شد. در نهايت جهت سنجش تحقق پذيري رويكرد بومي شده¬ي مذكور، مجموعه اصول تدوين شده در بخش كهن شهري ساوه اعمال مي¬گردد. واژگان كليدي: ساختار شهري، احياء ساختار، نهضت متابوليزم، بخش كهن شهر ساوه