16196

16196

طراحي مسكن در مجموعه‌هاي بلندمرتبه و برج هاي چند منظوره شهري: با رويكرد طراحي طبق الگوي «هايبريد» و پيوستگي با عرصه‌ي عمومي شهر

كارشناسي ارشد

معماري

بهار 1395

دكتر سيد باقر حسيني - دكتر هاشم هاشم نژاد

مهندس هيوا فرج پور بختياري

معماري و شهرسازي

چكيده قرن حاضر شاهد رشد روند شهرنشيني و در پي آن گسترش ساخت و ساز شهري به‌ويژه در كلان شهرهاست. اين روند منجر به پيدايش مشكلاتي از جمله كمبود زمين – به‌ويژه در مناطق مركزي شهرها- و در پي آن بالارفتن قيمت آن شده است. يكي از پيامدهاي ناگزير اين مسأله، كه در آغاز پيدايش به‌عنوان نوعي راه حل براي مشكل كمبود و نرخ زمين مطرح شد، رشد روزافزون تراكم عمودي ساختمان‌ها در شهرهاي بزرگ و پر جمعيت است. اين پديده، ناگزير قوانين ساخت و ساز شهري را هم در چارچوب وضع مقررات معماري و هم اصول برنامه‌ريزي و طراحي شهري تحت تأثير قرار داده است. در اين بين، اراضي واقع در مناطق مركزي كلان شهرها به دليل تمركز فعاليت‌هاي تجاري، اداري، فرهنگي و اجتماعي و نيز حجم بالاي رفت‌و‌آمد پياده و سواره، همواره مورد توجه ويژه‌ي قانونگذاران، سرمايه‌گذاران، سازندگان و طراحان حوزه معماري و شهرسازي قرار دارند. از ديدگاه معماري و شهرسازي، گسترش افقي شهر‌ها با پيدايش مجتمع‌هاي بلند مرتبه، برج‌ها و آسمانخراش‌ها به رشدي عمودي به ويژه در مناطق مركزي شهرها تبديل شده است. اين رشد عمودي عمدتاً در برگيرنده كاربري‌هاي مسكوني، اداري و تجاري است كه ممكن است در تركيب با هم و يا با ساير كاربري‌ها از جمله فرهنگي، آموزشي و ورزشي طراحي شده باشند. در اين بين، مجموعه‌هاي مسكوني بلند مرتبه و برج‌هاي مسكوني موجود در شهر تهران در عين برخورداري نسبي از برخي خدمات رفاهي و اجتماعي درون مجموعه (و يا برج)، عمدتاً جداي از بافت شهري كه در آن قرار دارند فعاليت مي‌كنند. به بيان ديگر، نوع طراحي مسكن در اين الگوها در عين در نظر گرفتن عرصه‌هاي زندگي جمعي و امكان تعامل براي ساكنين نوعي گسيختگي و انزوا از فعاليت‌هاي جاري شهر را بر آنها تحميل مي‌كنند. اين پژوهش با تمركز بر الگوهاي موجود مسكن بلندمرتبه و برج‌هاي مسكوني در شهر تهران، به بررسي آن دسته الگوهاي طراحي مي‌پردازد كه در آن كاربري مسكن به دليل قرار‌گيري در مراكز مهم شهري در مجموعه‌هاي چند منظوره قرار گرفته است و در عين برخورداري از امنيت و آسايش عرصه‌هاي زندگي خصوصي ساكنين، آنها را در ارتباطي پيوسته با ساير فعاليت‌هاي ساختمان، عرصه‌هاي زندگي جمعي و بافت شهري قرار مي‌دهند. از سوي ديگر، اين پژوهش به بررسي نقش مؤثر مجموعه‌هاي بلندمرتبه (و يا برج‌هاي) چند منظوره در ايجاد مراكز عمودي شهري متعدد (در مقابل يك مركز شهر متراكم) و امكان تعامل اجتماعي، ارايه خدمات تجاري، فرهنگي و رفاهي نه فقط براي ساكنين آنها بلكه براي ساير شهروندان مي‌پردازد. در اين رابطه، مطالعات كتابخانه‌اي با هدف استخراج روند تاريخي شكل‌گيري بلند مرتبه‌سازي و تركيب كاربري مسكوني با ساير كاربري‌ها، شناسايي الگوهاي معاصر چند منظوره اجرا شده در ساير كشورها، مصاحبه با مديران برج‌هاي مسكوني منتخب در تهران و مشاهدات عيني نمونه‌هاي داخلي مبناي شكل‌گيري پژوهش حاضر بوده‌اند. كلمات كليدي: طراحي مسكن بلند مرتبه، مجموعه مسكوني چندمنظوره، پيوستگي معمار و شهر

1395/10/06

1/1/1900 12:00:00 AM