16206

16206

تبيين معيارهاي طداحانه زمين بازي پارك هاي شهري با رويكرد سرزندگي كودك

دكتري

معماري

1391

آذر 1395

دكتر محسن فيضي - دكتر فرهنگ مظفر

معماري و شهرسازي

در سال هاي اخير، جمعيت قابل توجه كودكان در ايران، توجه ويژه اي را به مساله پرورش كودكان موجب شده است. امروزه محدوديت هاي فضايي و زماني بيشتربراي كودكان و بازي آنها وجود دارد و عرصه حضور آنها به دليل افزايش شهرنشيني كاهش پيدا كرده است. يكي از مسائل مهم برنامه ريزي براي طراحي فضاهاي باز شهري ، فراهم آوردن زمينه هاي رشد مناسب كودكان در فضاهاي باز جمعي است. امروزه پارك ها و بوستان هاي شهري به عنوان بخشي جدايي ناپذير از فضاهاي عمومي به ويژه در كلان شهرها در براورده ساختن نيازهاي اجتماعي و فردي شهروندان نقش اساسي و مهمي ايفا مي نمايند. هدف تحقيق حاضر دستيابي به تبيين معيارهاي طراحي فضاهاي ويژه كودكان در فضاي پارك براي كودكان 7 تا 12 ساله با رويكرد ارتقاي سرزندگي آنان است. در اين خصوص، پرسش اساسي اين است كه چه رابطه اي ميان ويژگي هاي كالبدي فضاي سبز و اغناء سرزندگي در كودك وجود دارد و در سطح خردتر، چه سلسله مراتبي از فعاليت ها، فرم و ساختار اجزاء در فضاي بازي كودك بر افزايش سرزندگي او موثر است؟ براي پاسخ گوئي به پرسش پژوهش، در گام نخست، با مرور سابقۀ موضوع در زمينۀ رفتار تعاملي، سرزندگي و رابطه آن با ارتقا خلاقيت كودك و پژوهش هاي دربارة مكان، مفاهيم و نظريه ها مرتبط بررسي و تحليل شده است. در گام دوم، به منظور كنترل و تدقيق چارچوب تحليلي پيشنهادي، معيارها و شاخص هاي استخراج شده، با استفاده از روش تحقيق تركيبي)كيفي كمّي (،مورد بررسي و تحليل قرار گرفته است. در گام سوم و چهارم، ضمن تدقيق چارچوب نظري رساله به تفسير ارتباط ميان يافته هاي نظري و تجربي تحقيق پرداخته شده است. در تمامي اين مراحل از ديدگاههاي كودكانه و متخصصين طراحي براي كودك به صورت رفت و برگشتي استفاده شده است تا حق و توانايي كودك براي مشاركت در تصميم گيري هايي كه بر زندگي او تاثير گزارند ناديده گرفته نشود. نتايج آزمون انجام شده در دو كشور ايران و امريكا نشان مي دهد كه فعاليت هاي مرتبط با بازي عمدتا تحت تاثير گروه سني بوده و تفاوت هاي فرهنگي داراي حداقل تاثير در اين زمينه مي باشند. همچنين تدقيق ديدگاههاي كودك توسط متخصصان طراحي فضاهاي كودكانه (بر اساس علم روانشناسي كودك) نشان داد كه استفاده از عناصر طبيعي به دليل تنوع و تحريك كنندگيشان، ايجاد خوانايي و تصوير ذهني روشن از فضا، چند منظوره بودن و انعطاف پذيري فضا و رعايت مقياس از مهمترين معيارهاي طراحي فضاي بازي مي باشند كه كودك را خلاق تر كرده و با توجه رابطه خلاقيت و سرزندگي احساس سرزنده بودن را در او افزايش مي دهند. كلمات كليدي: كودك، بازي، پارك شهري، طبيعت، سرزندگي

1395/10/06

1/1/1900 12:00:00 AM

The increase in population of children in Iran in recent years has led to special attention to their development. One of the most important issues in the planning of urban open spaces is to address the needs of children, in order to accommodate beneficial development. Today, urban parks as the prominent assets of metropolitan areas have important roles in satisfying people’s social an​d individual necessities. The purpose of this research is to provide a flexible framework for explaining children’s interactions with place in urban open spaces. This research also emphasizes the use of environmental capabilities for understanding the human being’s mind an​d behavior in order to achieve design criteria for 7-12 year old children’s spaces in parks to promote their sense of vitality. The main question of this study is: “What is the relationship between physical features of urban green space an​d their ability to satisfy children’s vitality?” The sub question of this study is: “What hierarchy of activities, forms an​d materials in the design of a natural playground can enhance the sense of vitality in children?” In the first step, after reviewing research background of interactional behavior, vitality an​d its relationship with creativity, contemporary ideas an​d theories were investigated. In the second step, in order to control an​d scrutinize the proposed analytical framework, criteria was extracted an​d indicators were studied using a combination of quantitative an​d qualitative methods. Based on the results of two previous stages, the relationship between theoretical an​d experimental findings was analyzed. In all of these stages, collaboration between children an​d design professionals were utilized to improve the design process an​d fully understand the needs of the users of the proposed design, rather than only relying on the ideas of the designers an​d planners. Results of the tests an​d workshops, which were conducted with children both in the US an​d Iran, showed that activities related to play are consistent within this age range of children an​d cultural differences had a minimal effect on the requirements for children’s play. Furthermore, explaining children’s thoughts, needs an​d inclinations of children’s environments, designers an​d specialists indicated that three main categories including naturalistic, humanistic an​d environmental guidelines containing the use of natural elements an​d materials, legibility an​d recognition of the playground, flexibility, an​d multi-functionality of a space are the most important factors which can promote sense of vitality in children. Keywords: Children, Play, Nature, Vitality, Urban Parks