16332

16332

ارائه مدل انسجام اركان مارپيچ سه جانبه در فرايند نوآوري مبتني بر TRIZ (مطالعه موردي فناوري نانو)

دكتري تخصصي

مديريت سيستم و بهره وري

دي 1395

دكتر مصطفي جعفري

دكتر پيمان اخوان

صنايع

اهميت تعامل پويا بين دانشگاه-صنعت-دولت (UIG) به حدي است كه از اين سه ركن به‌عنوان «هسته نوآوري» در سطح ملي يادشده است. تبيين دقيق مسائل و چالش¬هاي تعامل پويا و انسجام اركان سه¬گانه در ايران نيز (همچون ساير كشورها)، نيازمند مطالعات اختصاصي براي اين مهم است. دانش TRIZ داراي قابليت¬هاي ساختارمندي براي كمك به مسير كشف و حل ابداعانه مسائل است كه علاوه بر ابزارهاي توانمندساز فني در TRIZ كلاسيك، داراي ظرفيت¬هاي بسيار بالايي براي تسهيل و تسريع فرايند تبيين مسائل پيچيده اجتماعي-مديريتي مي-باشد. با توجه به‌جايگاه حياتي فناوري نانو در ايران، در اين رساله تلاش مي¬شود با بهره¬برداري از TRIZ به تبيين ابداعي و دقيق مسائل و تضادهاي بين اركان سه¬گانه در فرايند نوآوري نانوفناوري اقدام شود و سپس به ترسيم مسيري منطبق بر منطق TRIZ جهت ترسيم كاركردي و ايده¬آل¬گراي مسير توسعه و طراحي سياست¬هاي لازم براي انسجام اركان مارپيچ سه¬جانبه ايران پرداخته شود. ازآنجاكه اين رساله داراي ماهيت تبييني است، رويكرد آميخته (كمي و كيفي) در فرايندي سه¬مرحله¬اي (سنجش، تبيين و تجويز) به خدمت گرفته‌شده است. مطالعه¬ي طولي شاخص¬هاي علم و فناوري نانوي ايران و دنيا، بررسي پويايي تعاملات UIG با استفاده از روش¬هاي دقيق كمي، تبيين ابداعي تضادها و مسائل از طريق مصاحبه نيمه¬ساختاريافته با مطلعين، تحليل اسناد فناوري نانو، مطالعه 5 نمونه از شاخص¬ترين نمونه¬هاي تجاري¬سازي فناوري نانو مبتني بر TRIZ، دسته¬بندي و ترسيم شبكه تضادها و مسائل و ارائه مدلي كاركردي مبتني بر TRIZ از اقدامات انجام‌شده در اين رساله مي¬باشد. درنهايت پس از طي مسير پژوهش، بر اساس دسته¬بندي مسائل در TRIZ تعداد 37 مسئله عادي و 63 مسئله ابداعي در ميدان پژوهش شناسايي شد. مسائل ابداعي در قالب 94 تضاد فيزيكي و 130 تضاد تكنيكي مدل‌سازي شدند. بر اساس منطق شبكه تضادها و مسائل، تضادها و مسائل اولويت¬دار استخراج شدند. با توجه به فعاليت گسترده و عميق صورت پذيرفته، از حيث كاربردي نيز، قابليت استفاده از مدل¬هاي تضاد تبيين شده جهت تجويز سياست¬هاي ابداعي و ايده¬آل¬گرا مبتني بر بستر تخصصي و اجرايي موضوع وجود دارد و از سويي مدل پژوهش و تضادها و مسائل اولويت¬دار، مسير توسعه و انسجام تعامل اركان UIG در كشور (فناوري نانو) را مشخص مي¬كند. مهم¬ترين نوآوري اين رساله، استفاده از TRIZ براي تبيين تضادهاي بين سه ركن در فرايند نوآوري مي¬باشد. همچنين اين رساله زمينه مطالعات عميق تئوريك را براي توسعه راهكارهاي سياستي به‌منظور حل مسائل و تضادهاي تخصصي شناسايي‌شده، فراهم مي¬سازد. لذا حداقل زمينه¬اي براي تعريف و اجراي پژوهش¬ها و پروژه¬هاي آتي به تعداد مسائل و تضادهاي شناسايي‌شده در سطوح مختلف (اجرايي – كارشناسي ارشد و دكتري) با استفاده از نتايج پژوهش، ايجاد مي¬شود.

1395/10/29

2/9/2020 12:00:00 AM

Strengthening the relationships between university, industry, an​d government (UIG) sectors –as innovation core- is one of the most important areas for improvement of businesses an​d processes related to innovation an​d science-based development, as their synergic relationships for the transfer of technology an​d scientific knowledge from science producers to the industry (users) facilitates the science production an​d paves the way for dynamism of innovation. While there is a common belief among policymakers an​d academics around the world that Triple Helix relationships among UIG provide optimal conditions for innovation, it should be noted that the Triple Helix concept has been developed from the experience of advanced economies in the West. Thus, it is necessary to more contextual investigations in the context of other countries, such as Iran. TRIZ knowledge, an​d specially OTSM –TRIZ, has systematic capabilities an​d tools for facilitating an​d accelerating the complex problem-solving process. Considering the existence of Iran among the top 20 countries in terms of the number of Nano-related articles, the purpose of this thesis is the explanation of problems an​d contradictions preventing dynamic an​d coherence collaboration among UIG in Nanotechnology in Iran. Finally, an ideal an​d function-oriented model for solving identified contradictions are developed using TRIZ. As, this thesis is an explanatory study, the mixed (qualitative an​d quantitative) methods were used in the three step. First, the Scientometrics an​d statistical methods were used for measuring the dynamics of TH relations among Iranian UIG. Then, using an in-depth qualitative case study, problems an​d contradictions were modeled using TRIZ inventive approach. Finally, 63 inventive problems were identified an​d modeled in the form of 94 physical contradictions (PC) an​d 130 technical contradictions (TC). Finally, an ideal an​d function-oriented approach are proposed for designing inventive policy solutions, which can be used for solving the identified problems an​d contradictions. This model is verified by TRIZ, STIP experts an​d researchers in the field of philosophy of science. This study used TRIZ for the explanation of the problems an​d contradiction among TH actors, for the first time. As this thesis used an in-depth approach for this purpose, the results shed lighted on many ways for further theoretical an​d applied studies in the TRIZ an​d STI disciplinary fields.