16470

16470

بررسي رابطه بين اقتصاد رسمي و اقتصاد غير رسمي در ايران

كارشناسي ارشد

رشته اقتصاد – توسعه اقتصاد و برنامه‌ريزي

شهريور ماه 1395

دكتر محسن ابراهيمي - دكتر سعيد ميرزا محمدي

صنايع

چكيده برنامه¬ريزي براي توسعه اقتصادي كشور و تصميم¬گيري براي اجراي سياست¬هاي تثبيتي، نيازمند شناخت عملكرد عمومي اقتصاد (رسمي و غير رسمي) است. چنين شناختي، نيازمند نظام اطلاعات اقتصادي و كارآمدي آن دارد. يكي از مهم‌ترين چالش‌هاي اقتصاد ايران براي غلبه بر مشكلات خود وجود اقتصاد غيررسمي گسترده است. اقتصاد غير رسمي مي‌تواند سبب عدم كارايي در منابع و سياست‌هاي اقتصادي ‌شود. يكي از مشكلات اصلي تدوين سياست¬هاي اقتصادي در كشورهاي در حال توسعه و به¬ويژه ايران، فقدان آمارهاي اجتماعي و اقتصادي صحيح، قابل اعتماد، دقيق و به¬موقع است؛ به¬ويژه زماني كه بخشي از عملكرد عمومي اقتصاد كشورها به¬عمد از ديد مأموران و واحدهاي جمع-آوري اطلاعات پنهان نگه داشته مي¬شود. اقتصاد غير رسمي به يك كاهش محسوس در پايه مالياتي منجر مي شود و نتيجه آن در بسترهاي خدمات شهري ضعيف تر قابل مشاهده است و در نهايت اين موضوع به رشد اقتصادي كمتر ختم مي شود. اقتصاد غير رسمي باعث كاهش اعتماد بين موسسات و عدم اشتياق به همكاري بين مردم يك كشور مي شود. اين موجب مي¬شود كه تصميمات و سياست-هايي كه بايد مبتني بر آمارها و شاخص¬هاي كلان اتخاذ شوند، تصميمات و سياست¬هاي سازنده و دقيقي نباشند و اجراي اين سياست¬ها به¬نتايج نادرستي منجر شود. هدف اصلي اين مطالعه در مرحله اول برآورد حجم اقتصاد غير رسمي در ايران در بازه 1392-1354 با روش MIMIC بود. پس از برآورد حجم اقتصاد غير رسمي هم به صورت مطلق و هم به صورت درصدي از GDP در مرحله بعد بررسي رابطه علي آن با اقتصاد رسمي (GDP رسمي) بررسي شد. نتايج نشان داد كه ميانگين حجم قاچاق كالا به¬صورت درصدي از GDP رسمي در طي دوره مورد بررسي، برابر حدود 22 درصد از GDP بود. بر اساس نتايج حجم اقتصاد غير رسمي طي سال¬هاي اخير، روندي فزاينده داشته است. در نهايت نيز به بررسي رابطه علي بين اقتصاد رسمي و غير رسمي پرداخته شد. نتايج بيانگر وجود يك رابطه يك طرفه از اقتصاد رسمي به سوي اقتصاد غير رسمي بود. اما براي عكس اين رابطه شواهدي يافت نشده است واژه‌هاي كليدي: اقتصاد غير رسمي، اقتصاد رسمي، روش MIMIC، آزمون عليت، ايران.

1395/11/12

1/1/1900 12:00:00 AM

Abstract We need to know the general condition of the economy (official an​d unofficial economy) in order to be able to program for economic development an​d to make decision about stabilizing policies. It is not to achieve this goal in absence of an effective information system. Existence of unofficial economy is one of the biggest challenges Iran’s economy encounters. Unofficial economy can cause inefficacy in economic resources an​d policies. The absence of trustable an​d correct social an​d economic statistic is one of the biggest problems that policymakers in developing countries (especially in Iran) face (especially when some parts of economic statistic are deliberately hidden from the officials). Unofficial economy can reduce tax income an​d economic growth. It also can damage the trust among people an​d institutions. As a result the economic policies cannot be correct an​d trustable an​d achieve their goals. In this paper we try to calculate the amount of unofficial economy in Iran between 1354 an​d 1392 by MIMIC model. Then we analyse the relationship between the official economy an​d the unofficial economy. The results show that the amount of unofficial economy is about %22 of GDP. They also show that the amount of unofficial economy has increased in recent years. According to the results there is a one-way relationship from official economy to unofficial economy but there is no relationship from unofficial to official economy. Key words: unofficial economy, official economy, MIMIC model, Iran.