16547

16547

راهكارهاي ارتقاي پيوندهاي پيشين و پسين نفت با بخش صنعت ايران در راستاي تحقق اقتصاد مقاومتي

كارشناسي ارشد

توسعه و برنامه ريزي اقتصادي

بهمن 1395

دكتر عطاالله رفيعي

دكتر سعيد شوالپور

مهندسي پيشرفت

با توجه به ميزان ذخاير و جايگاه خاص جغرافيايي جمهوري اسلامي در منطقه خاورميانه (و نقطه تلاقي سه قاره آسيا، اروپا و آفريقا)، صنعت نفت داراي جايگاه ويژه‌اي در اقتصاد ايران است كه داراي نقش اساسي در تحقق اهداف كلان اقتصاد ملي در افق چشم‌انداز 20 ساله به‌عنوان موتور محركه اقتصاد ملي است. جنگ‌هاي نفتي، تحريم¬هاي نفتي و مباحثي ازاين‌دست، همواره موردتوجه بسياري از كشورها بوده است و از دغدغه¬هاي اصلي دنياي امروز به‌حساب مي¬آيند. نفت به‌عنوان يك ابزار قدرتمند، جايگاهي بس عظيم در پيشبرد ديپلماسي سياسي، اقتصادي ايران و تضمين امنيت ملي كشور از طريق توسعه همكاري-ها و تعاملات منطقه‌اي و بين‌المللي دارد. صنعت نفت يكي از اصلي‌ترين مزيت‌هاي اقتصاد ايران به شمار مي‌رود به‌طوري‌كه بخش عمده¬اي از بودجه كل كشور از بخش نفت تأمين مي¬شود. بنابراين مناسب است كه با تكيه‌بر آن ضمن حفظ استقلال بودجه كشور از درآمدهاي نفتي، زمينه توسعه اقتصادي پايدار را فراهم نمود. ايران با داشتن 137 ميليارد بشكه ذخيره هيدروكربور مايع و همچنين 29 تريليون مترمكعب ذخيره قابل استحصال گاز طبيعي، يكي از مهم¬ترين كشورهاي تأمين‌كننده انرژي جهان است و با توجه به عمر باقيمانده از ذخاير نفت و گاز كشور، اين جايگاه تا چندين سال آينده حفظ خواهد شد. نبايد از خاطر دور داشت كه وابستگي بيش‌ازحد، اقتصاد كشور به نفت، مي¬تواند وضعيت اقتصاد آن را شكننده كند. سهم 28درصدي نفت در توليد ناخالص داخلي كشور، سهم 84 در‌صدي آن از در‌آمد ارزي جمهوري اسلامي ايران و سهم بيش از 95 در‌صدي در تأمين انرژي اوليه موردنياز كشور، غيرقابل‌انكار است. ﺑﺎ ﺗﻐﻴﻴﺮ ﻧﮕﺎﻩ ﺑﻪ ﻧﻔﺖ ﺍﺯ ﻳﮏ ﮐﺎﻻي ﻣﺼﺮفي ﺑﻪ ﻳﮏ ﺻﻨﻌﺖ ﻭ ﻧﻬﺎﺩﻩ ﺗﻮﻟﻴﺪي ﺿﻤﻦ ﺗﺒﺪﻳﻞ ﺍﻳﻦ ﻧﻌﻤﺖ ﺧﺪﺍﺩﺍﺩ به سرمايه‌اي ﻣﻮﻟﺪ ﮔﺎمي ﺩﺭ ﺟﻬﺖ ﺗﻀﻤﻴﻦ ﻋﺪﺍﻟﺖ ﺑﻴﻦ نسلي ﻭ ﺍﺯ ﺑﻴﻦ ﺑﺮﺩﻥ ﺁﺛﺎﺭ ﺳﻮﺀ ﺧﺎﻡ ﻓﺮﻭشي ﺑﺮﺩﺍﺷﺘﻪ ﺧﻮﺍﻫﺪ ﺷﺪ پژوهش حاضر به‌منظور راهكارهاي ارتقاي پيوندهاي پيشين و پسين نفت با بخش صنعت ايران در راستاي تحقق اقتصاد مقاومتي انجام شد به‌منظور دستيابي به اهداف پژوهش از جدول داده- ستانده سالهاي 1380،1370و 1390 مركز آمار ايران و سال 1383 بانك مركزي و توجه به بعد واسطه‌اي نفت بهره گرفته است با توجه به بررسي¬هاي انجام‌شده و محاسبات صورت گرفته؛ بخش نفت تنها در سال 1383و1390 توانسته است پيوند پسين بالاتر از ميانگين ساير بخش‌ها ايجاد كند و در بقيه سال¬ها اين پيوند و همچنين پيوندهاي پيشين بخش نفت از ميانگين ساير بخش¬ها كمتر است. همچنين در بررسي مربوط به پيوندهاي پيشين و پسين نفت با بخش¬هاي صنعتي به اين نتيجه رسيديم كه سه بخش صنايع شيميايي، ساير صنايع و آب و برق و گاز بيشترين پيوندهاي پيشين و پسين را با بخش نفت دارند. واژه‌هاي كليدي: نفت،تحليل داده-ستانده،پيوند پسين و پيشين،اقتصاد مقاومتي

1395/11/17

1/1/1900 12:00:00 AM

According to the reserves an​d special geographical position of the Islamic Republic in Middle East an​d (the crossroads of three continents: Asia, Europe an​d Africa) The oil industry has a special place in the economy of Iran, that has a key role in achieving the objectives of the national economy on the horizon of the -Year Outlook as Engine of the national economy. Oil wars, oil sanctions an​d such issues have always been of interest for many countries, And are considered as the main concerns of today. Oil as a powerful tool, have a great place to conduct diplomacy in political, Iran's economy an​d ensuring national security through the development of regional an​d international cooperation an​d interactions The oil industry is one of the main advantages of Iran's economy so that the major part of the national budget comes from oil sector. therefore relying on it to preserve the independence of the national budget from oil revenues, for provide sustainable economic development. Iran by having  billion barrels of liquid hydrocarbons an​d natural gas recoverable reserve of  trillion cubic meters, is one of the most important countries in the world energy supply. And according to the remaining life of oil an​d gas reserves of the country, this position will be maintained for several years. We should not be ruled out, that the excessive dependence of the economy on oil, can cause fragile state of the economy.  percent share in GDP, portion's of  percent of its foreign exchange earnings Islamic Republic of Iran, And a share of more than  percent of primary energy supply needed in the country, it is undeniable. According to the important strategic role of oil in Iran’s economics; as a natural resource, it has become a blessings asset which has caused adverse effects to the economy. by shifting the lenses toward the oil as a consumer coli to an industry an​d manufacturing entity, while turning this grace of god to the national capital, a step will be taken into ensuring intergenerational justice an​d also wiping out the consequences of raw selling. This research aims at improving the strategies related to pre- an​d post-oil links with the industrial sectors of Iran of fulfilling the resistance economy. In bid of achieving the research goals, collecting data was done through statistics center of Iran in the years of  an​d , central bank in . According to the investigations an​d observations conducted in the area, oil sector just has moved beyond average linkage of other sections in , an​d about other records, this link an​d also previous links of the oil part is smaller in amount than the average of other parts. By identifying backward an​d forward linkages with industrial parts, it is safe to say that chemical industry an​d other industries of water, power an​d gas have the most backward an​d forward links with the oil part.