16579

16579

مكان‌يابي هاب‌هاي لجستيك بار در كشور با در نظر گرفتن عدم قطعيت در تغييرات حجم بار

كارشناسي ارشد

سيستم هاي اقتصادي و اجتماعي

آبان 1395

دكتر احمد ماكوئي

دكتر دين محمد ايماني

صنايع

مسأله مكان‌يابي هاب يكي از مسائل پركاربرد در مباحث بهينه‌سازي است. در اين مسأله مجموعه نقاطي وجود دارد كه يك شبكه عرضه‌كننده و تقاضا‌كننده كالا را شكل مي‌دهد كه بايد بين آن‌ها كالا جابه‌جا گردد. هدف مسأله اين است كه از بين نقاط موجود يك يا چند نقطه واسط به عنوآن‌هاب انتخاب گردد. بنابراين به جاي اتصال مستقيم بين تمام نقاط، جابه‌جايي كالا از طريق اين نقاط واسط (هاب) صورت مي‌گيرد. در اين تحقيق‌ هاب‌هاي لجستيك بار در كشور با در نظرگرفتن شرايط عدم‌ قطعيت در مقدار بار مكان‌يابي شدند. بنابراين بعد از مدل‌سازي مسأله به‌صورت قطعي،‌ مدل غيرقطعي مكان‌يابي هاب توسعه يافت. با توجه به وجود شرايط عدم قطعيت و بلندمدت بودن ماهيت تصميم مسأله، از گسسته‌سازي فرآيند تصادفي با رويكرد برنامه‌ريزي تصادفي دومرحله‌اي استفاده شد. بدين منظور بعد از جمع‌آوري داده‌هاي گذشته حمل و نقل بار، پارامترهاي مورد نياز براي تعيين تابع توزيع بين هر دو نقطه مبدأ‌ و مقصد استخراج‌ و در نتيجه سناريوهاي مختلفي توليد گرديد. بر اساس سناريوهاي توليدشده مقادير پيش‌بيني مقدار حجم بار در آينده به عنوان ورودي مسأله به‌دست آمد. با اين روش، مسأله‌ي موجود با ماهيت غيرقطعي به مسأله‌اي قطعي تبديل شده و براي حل آن از تكنيك‌هاي حل مسائل قطعي توسط نرم‌افزار استاندارد بهينه‌سازي استفاده شد. به‌منظور بررسي نحوه عملكرد مدل پيشنهادي، گروهي از هفت استان در ناحيه مركزي كشور انتخاب گرديده، روند گذشته حمل و نقل بين استاني به‌صورت فرآيند تصادفي مدل‌سازي و در ادامه سناريوهاي مختلفي براي سالهاي آتي ايجاد شد. بعد از حل مسأله نتايج نشان داد كه احداث دو هاب در استان‌هاي قم و تهران داراي كمترين هزينه است. بعد از تجزيه‌وتحليل حساسيت نيز مشخص شد كه اثر تعداد هاب‌ها بر هزينه حمل و نقل بيشتر از مقدار ضريب α است. واژه‌هاي كليدي: مكان‌يابي هاب، عدم قطعيت، برنامه‌ريزي تصادفي، حمل و نقل

1395/11/19

1/1/1900 12:00:00 AM

Hub Location problem is one of the optimization problems used extensively. There are a set of points in this problem forming supplier an​d demander networks of which their goods must be transported. The purpose of this problem is to select one o​r several intermediate points among the existing points as a hub. Hence, instead of connecting all points directly, goods transportation is carried out through these intermediate points (hub). In this research, logistics hubs of loads in the country have been located according to uncertainty in amount of the load. Therefore, after deterministic modeling of the problem, a non-deterministic model of hub location was developed. Regarding uncertainty situations an​d the long-time nature of the problem, the stochastic process was separated using two-step stochastic programming. For this purpose, after collecting the freight transportation data, necessary parameters for determining the distribution function between every two source an​d destination points were extracted an​d various scenarios were developed. According to developed scenarios, forecasted values of the amount of load in the future were used as the inputs of the problem. Using this method, existing non-deterministic problem has been transformed into a deterministic one an​d techniques of solving deterministic problems have been used to solve it by means of the standard optimization software. To investigate the performance of the proposed model, a group containing seven provinces in the central region of Iran were selected, past trend of transportation among these provinces were modeled in the stochastic process an​d different scenarios were developed for the future years. After solving the problem, results showed that establishing two hubs in Qom an​d Tehran will have the minimum cost. After the sensitivity analysis, it was concluded that impact of the number of hubs on transportation cost is more than the value of α coefficient. Keywords: Hub Location Problem, Uncertainty, Stochastic Programming, Transportation.