16842

16842

ارزيابي تاثيرات مجموعه هاي بزرگ تجاري بر هويت محله اي با رويكرد آينده پژوهي (اطلس مال نياوران)

كارشناسي ارشد

برنامه ريزي شهري

آذر 1395

دكتر اسماعيل شيعه

معماري و شهرسازي

طرح هاي بزرگ مقياس تجاري (mall) ، يكي از فضاهاي نوظهور شهري به خصوص در كلان شهرها هستند كه بررسي و مطالعه ابعاد مختلف آن از جمله تاثيرات و پيامدهاي فرهنگي و اجتماعي آن ها ضروري است .سوال اصلي در اين پژوهش آن است كه احداث مجتمع اطلس مال در نياوران چه تاثيرات و پيامدهايي بر هويت محله اي ساكنان محله هاي اطراف آن (نياوران ، اقدسيه و فرمانيه ) دارد ، پيشران هاي مهم آن و نيز انواع سناريو هاي محتمل آن كدام اند ؟ اين پژوهش با ايجاد ارتباط موثر بين مفاهيم و ادبيات و دانش هاي مختلف شامل آينده پژوهي، هويت محله اي، طرح هاي بزرگ مقياس تجاري و تحليل تاثيرات و تبيين اصول و مباني و تعاريف هر يك ، كوشش كرده تا با ديدي جامع با مساله روبرو شده و به دنبال پاسخ سوالات مربوطه باشد. با توجه به هدف مهم پژوهش، كه بررسي تاثيرات احتمالي طرح هاي شهري بر هويت محلي با در نظر گرفتن چند عدم قطعيت اصلي مي باشد ، رويكرد اصلي پژوهش، آينده پژوهي است و روش آن سناريو نويسي با استفاده از نرم افزارهاي تخصصي سناريونويسي مي باشد. با روش سناريو نويسي انواع سناريوهاي ممكن با استفاده از انواع نرم افزارهاي سناريو نويسي طراحي شده و همچنين ميزان تاثيرگذاري طرح بر عناصر هويتي موجود در محله در قالب اين سناريوها ارائه شدند. داده هاي اين پژوهش از طريق پيمايش از اهالي و ساكنان محله هاي سه گانه و خبرگان محلي و بازديد كنندگان سه مجتمع فعال كوروش ، ارگ ، پالاديوم با استفاده از پرسشنامه محقق ساخته ، مصاحبه هاي متعدد عميق با خبرگان محلي و مصاحبه با كارشناسان و نخبگان گرد آوري شده است . حجم آماري در پيمايش 300 نفر ، تعداد خبرگان محلي 15 نفر و 25 نفر از كارشناسان و نخبگان بوده اند كه به صورت تصادفي (در پيمايش ) و هدفمند (در مصاحبه هاي كيفي ) انتخاب شده اند . به دليل استفاده از رويكرد آينده پژوهي مراجعه هاي مكرري به اعضاي تيم كارشناسي شده است . در خلال مطالعه پيمايشي مشخص شد كه هويت محله اي اهالي قوي است و نگرش آنان نسبت به مجتمع در حال احداث اطلس مال متوسط و در برخي موارد مانند ابعاد كالبدي و زيبايي شناسانه منفي است . بر اساس يافته ها از پيمايش ها ، ابتدا 19 پيشران اصلي به دست آمد كه در نهايت از اين تعداد ، 6 پيشران به عنوان پيشران هاي تعيين كننده شناسايي شدند . در گام بعدي با استفاده از نرم افزار سناريو ويزارد و اخذ نظرات خبرگان دو سناريو اصلي استخراج شد. يك سناريو بيانگر تحولات عميق هويتي محله هاي مجاور اطلس مال به سبب سرعت ورود برندهاي خارجي و ميزان مقبوليت معماري نوين مجتمع و رواج الگوهاي مصرفي بود و سناريوي ديگر تحولات هويت محله اي را تدريجي و آهسته مي داند كه تحت تاثير ورود تدريجي برند هاي خارجي و معماري متناسب با محيط بوده است . سپس سناريو ها با اخذ نظرات نخبگان اولويت بندي شد كه سناريو دوم محتمل تر براي وقوع ارزيابي شد . همچنين از آنجا كه تحقق سناريو دوم با اصول نوين و معتبر شهرسازي تناسب بيشتري داشت ، سناريوي مطلوب تري شناخته شد و راهبرد ها و سياست هايي براي تحقق آن ارائه گرديد . طبق يافته هاي تحقيق ، به طور مشخص اهداف برنامه ريزي و سياست گذاري شهري بايد معطوف به تقويت امنيت و مسائل اخلاقي ، مديريت طرح (تعامل با مشتريان و برنامه هاي 24 ساعته در مجتمع ) ، فعال كردن فضاهاي عمومي و فراغتي و به صورت ويژه ، فعال شدن فضاهاي عمومي و فراغتي و فرهنگي در مجتمع اطلس مال باشد . كلمه هاي كليدي: مجموعه هاي بزرگ تجاري ، مگامال، هويت محله اي، آينده پژوهي ، سناريو نويسي، اطلس مال نياوران.

1395/12/09

1/1/1900 12:00:00 AM

The projects of large-scale trade centers (malls) are one of the important urban spaces, especially in big cities. Therefore, the study of these projects an​d their various dimensions including their cultural an​d social consequences is of great importance .The main question of this this project is that what are the consequences is the construction of Atlas Mall complex in Niavaran for the neighborhood's identity of the inhabitants of its surrounding neighborhoods (Niavaran ,Aqdasieh an​d Farmanieh), an​d what are its major driving forces an​d its scenarios ? The author tries to take a comprehensive view to answer the above question through establishing an effective connection between different concepts, texts an​d disciplines including futures studies, neighborhoods identity, large-scale trade centers projects an​d the impact analyses along with the explanation of relevant principles. Given the main purpose of this project that is the study of probable impact of urban projects on local identity while taking some major uncertainties into account, the main approach of this study is futuristic an​d it is conducted by the method of specialized scenario planning software's. In this method, all possible scenarios are devised by some kind of scenario planning software an​d the extent of the neighborhood is measured in the framework of these scenarios. The data were gathered by using researcher made questionnaire, several in depth interviews with local notables an​d interviews with experts in the framework of a survey conducted on the inhabitants an​d residents of their above neighborhoods, local notables, an​d visitors of three active complexes, Kourosh ,Arg an​d Paladiom .Statistical population consisted 300 ordinary persons,15 local notables an​d 25 experts who were selected at random ( in the survey)and by purpose (in qualitative interviews).Due to using future studies approach, experts were frequently consulted. During the survey, neighborhood’s identity was proved to be strong an​d the attitude of residents towards the Atlas mall complex which is under construction was proved to be at the medium level an​d in some occasions, it was negative because of physical an​d esthetic considerations. According to findings, first 19 main driving forces were obtained which 6 of them were identified as determining driving forces. In the next step, two main scenarios were extracted by using Scenario Wizard software an​d expert's opinions. One of these scenarios expressed deep changes in the identity of neighborhoods adjacent to Atlas mall because of the introduction of foreign brands, the extent of acceptability of the modern architecture of this trade center an​d the promotion of consumption models, while the other regarded that these change would occur in a slower an​d more gradual pauce due to the gradual introduction of foreign brands an​d an architecture which is compatible with the environment . Then, scenarios were prioritized based on experts' view, there by the second scenario was known to be more likely to happen. Also , since the realization of the second scenario was more consistent with the modern an​d valid principles of urbanism, it was considered to be a more desirable scenario an​d some strategic policies were recommended for its realization. According to the findings ,the goals of urban planning an​d policy-making should be specifically based on bolstering security an​d moral issues , project management ( interaction with customers an​d 24 hour programs in the complex),activating public an​d leisure spaces especially providing public, leisure an​d cultural spaces in Atlas mall complex. Keywords: big trade complexes, Megamall, neighborhood's identity, future studies, scenario planning, Niavaran , Atlas mall.