16856

16856

ميزان اثربخشي مدلهاي تعالي سازماني در ايران با تمركز بر نوع سازمانها

دكتري

سيستم و بهره وري

آذر 1395

دكتر رسول نورالسناء

دكتر منوچهر نجمي

صنايع

تا كنون تحليلهاي متعددي در ارتباط با عملكرد و اثربخشي مدلهاي سرآمدي كسب و كار در انواع مختلف سازمانها بر حسب نوع مالكيت، اندازه و غيره صورت گرفته است، اما شواهد اندكي از بررسي عملكرد اين مدلها در سازمانهايي كه تحت تاثير شرايط متغيير محيطي هستند مشاهده ميشود. در اين تحقيق تلاش ميشود كه عملكرد مدل جايزه ملي كيفيت ايران كه مبتني بر مدل EFQM ميباشد در دو نوع سازمانهاي غيرروتين و روتين (كه به ترتيب با سطح بالا و پايين عدم قطعيت محيطي مواجه هستند) مورد بررسي قرار گيرد. براي اين مهم ابتداء مي بايست يك مدل مناسب براي دسته بندي سازمانها به دو دسته روتين و غيرروتين طراحي مي گرديد. لذا بدين منظور با استفاده از روش تحليل تمايز و بر اساس سه شاخص شامل عدم قطعيت فرآيندها، نوع استراتژي سازمان و انعطاف پذيري كاركنان، يك تابع تمايز جهت دسته بندي 64 شركت متقاضي جايزه ملي كيفيت ايران محاسبه گرديد. مقدار اين سه شاخص بر اساس پرسشنامه هايي كه بدين منظور طراحي گرديد، محاسبه گرديد و سپس سازمانها بر حسب مقدار تابع تمايز خود به دودسته روتين و غيرروتين تفكيك گرديدند ونهايتا ميانگين امتياز اين دو دسته از سازمانها در فرآيند جايزه ملي كيفيت مورد مقايسه قرار گرفتند. نتايج نشان ميدهد كه در سازمانهاي غير روتين سطح عدم قطعيت فرآيندها بيشتر از سازمانهاي روتين است وكاركنان از انعطاف پذيري بيشتري برخوردار هستند.همچنين استراتژي مديريت دانش اين نوع سازمانها بيشتر مبتني بر دانش ضمني است. و نكته آخر آنكه، تفاوت معناداري بين ميانگين امتياز اين دو نوع سازمان وجود دارد بگونه ايكه ميانگين امتياز سازمانهاي روتين كه با سطح پاييني از عدم قطعيت محيطي ، بيشتر از سازمانهاي غيرروتين كه با سطح بالايي از عدم قطعيت مواجه هستند، مي باشد.

1395/12/11

1/1/1900 12:00:00 AM

Despite the fact that a variety of analyses are conducted on the performance of business excellence models (BEMs) according to organization type such as ownership, size an​d etc., the performance of organizations based on the factor of being routine o​r non-routine has not been investigated yet. In this paper, the performance of the European Foundation for Quality Management (EFQM) model for these types of organizations (routine an​d non-routine) has been examined. To do this, first we have developed a methodology to classify organizations into routine an​d non-routine categories. Then we have used discriminant analysis based on three factors, including process uncertainty, knowledge strategy an​d human resource flexibility to classify 64 applicants of Iranian National Quality Award (INQA). These factors have been calculated for those organizations based on a questionnaire an​d then the organizations have been classified into mentioned categories. Then, the scores of these two types of organizations based on assessment process have been compared. The results depict that first of all, there is a statistically significant difference between the mean score for routine an​d non-routine organizations an​d the mean for routine organizations is higher than the non-routine ones. Secondly, the companies which use explicit knowledge operate more routinely an​d vice versa, the companies which use tacit knowledge operate less routinely. And finally, in Non-routine organizations, Human resource is more flexible. Keywords: Performance assecment, Routine an​d non-routine organization, Human resorce flexibility, Process uncertainty, Discriminant analysis, Factor analysis, Knowledge management strategy.