17024

17024

ارزيابي اثر پارامتر زاويه واگرايي بخش ابتدايي مخزن بر نحوه پيشروي دلتا در مخازن سدها مطالعه موردي: مخزن سد شهيد رجايي، لتيان و دز

كارشناسي ارشد

مهندسي آب

خرداد 1395

دكتر ابراهيم جباري - دكتر سيد علي چاوشيان

عمران

چكيده در اين پايان‌نامه، مطالعه ميداني ارزيابي اثر پارامتر زاويه واگرايي ورودي مخازن سدها بر نحوه پيشروي رسوب در مخزن سد شهيد رجايي صورت گرفته است و رابطه‌اي بي بعد براي پيشروي دلتاي رسوبي در مخزن توسعه داده شده است. رسوب‌گذاري به صورت دلتا در مخزن تابع متغيرهايي از جريان، رسوب، هندسه رودخانه و مخزن مي‌باشد. در اين تحقيق اثر برخي از اين متغيرها شامل دبي جريان آب و رسوب در رودخانه، عمق آب در مخزن و زاويه واگرايي بخش ابتدايي مخزن بر نحوه شكل‌گيري و پيشروي دلتا در مخزن مورد مطالعه قرار گرفته است. در ابتدا روند رسوب‌گذاري در مخزن با استفاده از نقشه‌هاي هيدروگرافي دوره‌هاي موجود مورد بررسي قرار مي‌گيرد. بدين منظور ابتدا با جمع‌آوري نقشه‌هاي هيدروگرافي مربوط به دوره‌هاي عمليات عمق‌يابي با استفاده از نرم‌افزار Civil3D به بررسي آنچه كه در واقعيت در مخزن اين سد اتفاق افتاده، پرداخته شد و مقدار حجم رسوبات تجمع يافته و روند پيشروي رسوبات به سمت بدنه سد مشخص شد. نتايج مشخص كرد كه در مخزن سد شهيد رجايي دلتاي رسوبي شكل گرفته است. با بررسي نقشه‌هاي هيدروگرافي مشخص شد كه تا سال 1387، 222 هزار مترمكعب از حجم مخزن شهيد رجايي در اثر رسوب‌گذاري پر شده است. در ادامه با استفاده از اطلاعات ايستگاه‌هاي هيدرومتري، منحني‌هاي دوام جريان و سنجه رسوب استخراج و آورد رسوب به مخزن مورد مطالعه، بررسي شد. سرعت پيشروي نقطه‌ي محوري دلتاي رسوبي 40 متر در سال برآورد شده است. با مقايسه شيب قسمت بالايي دلتا و پيشاني دلتا در سد شهيد رجايي مشخص شد كه شيب پيشاني دلتا بين 6 تا 8 برابر شيب بخش فوقاني است و با توجه به مقاطع عرضي زده شده در سال 67 و 87 و ثبت عرض مقاطع، محدوده زاويه واگرايي برابر با 0.1 درجه تخمين زده شد. در نهايت داده‌هاي حاصل از نتايج هيدروگرافي تحليل شده و سپس با به كارگيري نرم‌افزار Spss، مدل رگرسيون خطي چندگانه براي پيشروي نقطه محوري دلتا به صورت تابعي از پنج متغير بدون بعد شامل زاويه واگرايي، زمان، دبي جريان، دبي رسوب و عمق آب در مخزن بدست آمده است. واژه‌هاي كليدي: مطالعه ميداني، زاويه واگرايي، پيشروي دلتا، بخش ابتدايي مخزن، سد شهيد رجايي، Civil3D، Spss

1396/01/16

1/1/1900 12:00:00 AM

Abstract In this thesis, a field study of entrance geometry of Rajaee reservoir an​d its sedimentation patterns has been conducted an​d dimensionless equations for delta’s progression in reservoirs have been developed. The process depends on hydraulic, sediment an​d geometrical parameters of the reservoirs an​d their associated river. In this research, a number of effective parameters, such as water an​d sediment discharges in the river, the reservoir flow depth, an​d the entrance diverging angle of reservoir, has been investigated. At first, sedimentation processing in the reservoir has been studied using available bathymetries. In order to do this, after collecting the relevant bathymetries the sedimentation processing in the reservoir has been investigated using Civil3D an​d sedimentation volume an​d its progression was determined. The results showed the formation of delta in Rajaee reservoir. Investigation of bathymetries showed that until year 2008, 222 thousand cubic meters of reservoir volume was filled by sediments. Next, using the data of hydrometric stations flow-duration curves an​d sediment rating curves were extracted an​d sediment transport to the reservoir was studied. The progress speed of the delta’s pivot point was eva​luated 40 meters per year. Comparing the slopes of topset an​d foreset parts of the delta in Rajaee dam’s reservoir, it was found that slope of the foreset part is approximately 6-8 times of the topset’s slope. Considering the transverse sections of the reservoir in years 1988 an​d 2008 an​d recorded section widths, the diverging angle was estimated 0.1 degree. In the end by using dimensional analysis, SPSS software for the five independent variables diverging angle of reservoir, time, water an​d sediment discharge an​d reservoir flow depth, a multiple linear regression model to field data is fitted for progression of pivot point. Keywords: Filed Study, Diverging Angle, Delta Progression, Shahid Rajaee Reservoir, Civil3D, Spss