17290

17290

ارزيابي كارايي راه آهن ج.ا. ايران در بخش حمل بار با استفاده از روش تركيبي تحليل سلسله مراتبي و تحليل پوششي داده ها

كارشناسي ارشد

مهندسي حمل و نقل ريلي

زمستان 1395

دكتر حميدرضا احدي

-

راه آهن

حمل‌ونقل ريلي سهم قابل‌توجهي در حمل¬و¬نقل بار و اقتصاد ملي دارد. بهبود كارايي در اين صنعت مستقيماً در بهبود عملكرد لجستيكي، كاهش هزينه و زمان سير بار تأثيرگذار است. لذا بهبود كارايي در اين صنعت همواره موردتوجه صاحب‌نظران و پژوهشگران حوزه حمل‌ونقل است. بر اساس گزارش دفتر سرمايه‌گذاري و اقتصادي حمل‌ونقل راه‌آهن ج.ا. ايران در سال 1394، راه‌آهن ايران از تكاليف قانوني تعيين‌شده در «قانون توسعه حمل‌ونقل عمومي و مديريت مصرف سوخت» مصوب سال 1386، بسيار عقب‌تر است. بر اساس اين قانون سهم راه‌آهن در بخش حمل بار تا پايان سال 1394، 30 درصد تعيين‌شده كه متاسفانه تا پايان سال 1394 اين سهم محقق نشده است.لذا به‌منظور دستيابي صنعت ريلي كشور به اهداف اشاره‌شده، لازم است تدابير مناسبي اتخاذ گردد. يكي از اقدامات ضروري در همين رابطه بهبود كارايي سيستم حمل‌ونقل ريلي است كه لازم است موردتوجه جدي مديران صنعت ريلي قرار گيرد. در اين پايان نامه كارايي سيستم حمل‌ونقل ريلي بار با استفاده از روش تركيبي تحليل سلسله مراتبي و تحليل پوششي داده‌ها ارزيابي‌شده است. به‌منظور ارزيابي كارايي راه‌آهن ج.ا.ايران پس از تعيين ورودي و خروجي‌هاي مدل با استفاده از روش تحليل سلسله مراتبي (AHP)، اطلاعات مربوط به اين ورودي‌ها و خروجي‌ها در سال‌هاي 1380 تا 1394 جمع‌آوري‌شده و وضعيت كارايي راه‌آهن ج.ا.ايران طي 15 سال مورداشاره، با استفاده از روش تحليل پوششي داده‌ها (DEA) تعيين‌ و در پايان اصلاحات لازم جهت افزايش كارايي در بخش حمل بار با استفاده از تحليل هاي ديناميكي پيشنهادشده است. در اين مطالعه با استفاده از روش AHP گروهي معيارهاي طول خطوط اصلي، تعداد لكوموتيوها، تعداد واگن باري و ميزان مصرف انرژي و سوخت به‌عنوان معيارهاي ورودي و همچنين معيارهاي تن كيلومتر، تناژ حمل شده، قطار كيلومتر باري و مجموع درآمد حمل بار به‌عنوان معيارهاي خروجي در سنجش كارايي سال هاي مورد نظر استفاده‌شده است و درنهايت نتايج حاصل از سنجش كارايي راه‌آهن ج.ا.ايران با به‌كارگيري روش‌هاي CCR و BCC نشان‌دهنده اين نكته است كه سال‌هاي 1393 و 1394 از كاراترين سال‌هاي راه‌آهن در بخش حمل بار بوده است. جهت سنجش كارايي نواحي راه آهن طي اين سال ها از معيارهاي ورودي طول خطوط معادل، تعداد نيروي انساني و مصرف انرژي و سوخت و معيارهاي خروجي ذكر شده استفاده شده است كه نواحي هرمزگان، يزد و شرق از كاراترين نواحي در حمل بار به شمار مي‌روند؛ با توجه به نتايج حاصل از تحليل ديناميكي نيز مي توان با افزايش همزمان 28درصدي در طول خطوط معادل، افزايش 20 درصدي درآمد حمل بار، افزايش 24 درصدي قطار كيلومتر باري و در نهايت 30 درصد كاهش در مصرف سوخت، ميزان كارايي نواحي و همچنين تعداد نواحي كارا را از 4 ناحيه به 11 ناحيه كارا افزايش داد.

1396/03/06

1/1/1900 12:00:00 AM

Railway transportation has a considerable share in cargo transportation and national economy. Efficiency improvement in this industry, directly affects logistical performance improvements, cost reduction and duration of cargo transportation time. So, efficiency improvement of this industry is already noticed by pundits and researchers in transportation field. According to the I.R.Iran’s railways office of economic and investment affairs in 2016, Iran’s railways is far behind the requirements of “development of public transport and fuel management law” enacted in 2008. According to this law, the share of rail transport in cargo sector had been set at 30% till the end of 2015, which has not been met on that time. So, in order to ease the nation׳s railway industry access to the mentioned goals, appropriate measures should be taken. One of the main actions for this, would be railway system efficiency improvement which is required to be taken into account by managers of the industry. In this thesis, efficiency of rail transportation system is Assessed by combined method of analytical hierarchy process (AHP) and data envelopment analysis (DEA). In order to measuring I.R.Iran’s railway efficiency, after determining the inputs and outputs of model by AHP, Information about these inputs and outputs has been collected from 2002 to 2016 and the situation of I.R.Iran’s railway efficiency on those 15 years is determined by DEA and finally, necessary refinements for increasing the efficiency in cargo sector is proposed according to dynamical analysis. In the present study, values of primary lines lenghts, number of locomotives, number of cargo wagons and the amount of energy and fuel consumption are used as inputs, while values of tonne kilometre, carried tonnage, cargo train kilometre and total cargo income are used as outputs. Finally, using CCR and BCC to eva​luate efficiency of I.R.Iran’s railways shows that years 2015 and 2016 were among the most efficient years of the railways in shipment sector and Hormozgan, Yazd and the eastern territories of country are among the most efficient territories in shipment. According to results from Dynamical Analysis, we can increase the efficiency and the number of efficient territories if we increase the lenghts of the lines by 28% and the cargo income by 20% and the train kilometre by 24% and reduce the fuel consumption by 30%.